Burgemeester Eric van Oosterhout is in aanloop naar de dubbele moord in Weiteveen niet door de politie en ambtenaren van de gemeente Emmen op de hoogte gebracht van het oplopende conflict. Dat schrijft hij in een brief aan de gemeenteraad.
Afgelopen januari bracht de 51-jarige Richard K. op gewelddadige wijze de 44-jarige Ineke en de 38-jarige Sam om het leven. Zij hadden een jaar eerder de ouderlijke woning van K. in Weiteveen gekocht. Het conflict ging over de staat van die woning.
Burgemeester Van Oosterhout zegt dat het achteraf 'voorstelbaar' was geweest als hij door de politie en ambtenaren eerder was geïnformeerd. "Deze zaak kwam voor mij uit de lucht vallen", aldus de burgemeester vanochtend tijdens een persconferentie. "De eerste vraag na de moord die ik heb gesteld is: kennen we deze zaak?" Volgens Van Oosterhout is dat niet uitzonderlijk.
Met de kennis van nu was het 'handig' geweest dat hij eerder bij de zaak werd betrokken. "Achteraf is dat natuurlijk makkelijk zeggen. Maar ik snap het in die zin wel dat dit niet gebeurd is. We hebben honderden incidenten wat betreft woningoverlast. En dan gaat het om meer dan een hard muziekje om 3 uur 's nachts. In de meeste gevallen wordt dit ambtelijk afgehandeld met bijvoorbeeld buurtbemiddeling."
De gemeente volgde de gebruikelijke werkwijze als het aankomt op handhaving vanwege woonoverlast of het naleven van het bestemmingsplan. Want op deze twee zaken spitste de rol van de gemeente zich toe.
Met wat nu bekend is, had dit dossier meer in gezamenlijke vorm moeten worden opgepakt, vindt de burgemeester. Dat is ook de belangrijkste les die Van Oosterhout heeft geleerd: meer inzet als er in de toekomst iets soortgelijks gebeurt.
De gemeente werd uiteindelijk in september vorig jaar door de politie op de hoogte gesteld van de gespannen verhoudingen tussen de dader, Richard K. en zijn twee latere slachtoffers. De partijen hadden een hoogoplopende ruzie over verborgen gebreken in de woning, met pesterijen en intimidatie over en weer als gevolg.
De politie deed daarom een beroep op de gemeente in het kader van woonoverlast. Na onderzoek concludeerde de gemeente dat er geen sprake was van overlast vanuit een woning of een erf. Dat betekent dat de gemeente naar eigen zeggen geen grond heeft om bestuursrechtelijk in te grijpen.
Wel is meerdere keren buurtbemiddeling aangeboden, maar zowel K. als het vermoorde echtpaar wilde niet meewerken. Van Oosterhout: "Het moment dat zoiets vastloopt, had een moment kunnen zijn dat de gemeente samen met de politie om tafel was gegaan om vervolgstappen en vervolgrisico's te bespreken. Dat is niet gebeurd."
De politie heeft daar een andere afweging gemaakt, vervolgt hij. "Ik vind het jammer dat we niet gelijk de verhalen op elkaar hebben afgestemd." Van Oosterhout wil nog geen oordeel vellen over het optreden van de politie. "Zij komen dit najaar met hun verhaal over hun rol. Dat wacht ik nog even af."
Ook gaf de burgemeester aan in gesprek te willen met de nabestaanden. Dat aanbod werd destijds geweigerd, maar volgens Van Oosterhout is er dinsdag alsnog 'een goed' telefonisch gesprek geweest met de opa van de kinderen. "Ik kreeg achteraf nog een appje waarin hij mij bedankte."
Kort na de moord weigerden nabestaanden een gesprek omdat het niet 'veel zou toevoegen'. De familie uitte in de media hun teleurstelling over instanties als gemeente en politie. Ondanks meerdere signalen werd er niet tijdig ingegrepen, vonden zij. Maar volgens Van Oosterhout richten de nabestaanden zich meer op de politie. "Zij vinden dat die steviger had moeten optreden."
Van Oosterhout laat weten dat de dubbele moord diepe indruk op hem heeft gemaakt. "Een vader en een moeder zijn op brute wijze uit het leven weggerukt. De gebeurtenissen gaan ons bevattingsvermogen te boven." De twee kinderen van de slachtoffers moeten opgroeien zonder hun ouders. Hij hoopt dat zij "de kracht vinden om hun levens weer op te pakken".
Het valt de burgemeester verder op dat in de maatschappij steeds meer conflicten ontsporen. De gemeente heeft rond de jaarwisseling daarom een zogeheten woonteam opgericht, met daarin rollen voor woningcorporaties, politie, welzijnsorganisatie en de GGZ. Het woonteam komt in actie als een ruzie uit de hand dreigt te lopen.