De NAM kan prima het afvalwater van de oliewinning in Schoonebeek in een leeg gasveld onder het dorp injecteren. Dat vinden de burgemeester en wethouders van de gemeenten Emmen en Coevorden.

Ze komen tot deze conclusie op basis van aanvullend onderzoek door onderzoeksbureau TNO. Wel hebben de twee gemeenten een paar voorwaarden. Zo moet het injecteren veilig gebeuren, de ontzorgtafel moet tot goede afspraken komen en een deel van de opbrengst van de oliewinning moet in de regio terecht komen.

De gemeenten mogen alleen adviseren over hoe de NAM het afvalwater zou moeten verwerken. De beslissing over het wel of niet injecteren van afvalwater ligt bij het ministerie.

Mogelijkheden

De NAM heeft ingenieursbureau Royal HaskoningDHV de mogelijkheden van afvalwaterverwerking laten onderzoeken. Dan gaat het om de mogelijkheid van het volledig of gedeeltelijk zuiveren van het afvalwater tot en met de mogelijkheid om ongezuiverd afvalwater te injecteren in een leeg gasveld.

Volgens het ingenieursbureau en de NAM is het injecteren in een leeg gasveld de beste optie met de minste belasting voor het milieu.

Second opinion

De gemeenten Emmen en Coevorden en de provincie hebben onderzoeksbureau TNO en watertechnologie instituut KWR gevraagd het onderzoeksrapport van Royal HaskoningDHV tegen het licht te houden. Een second opinion dus.

Wethouder René van der Weide van de gemeente Emmen en wethouder Jeroen Huizing van Coevorden waren verrast over de uitkomst. TNO en KWR concluderen dat RHDHV te optimistisch is over de alternatieven met gehele of gedeeltelijke waterzuivering. Deze zuiveringstechnieken zijn nog niet beschikbaar op industriële schaal. TNO en KWR 'maken zich zorgen om zowel de uiteindelijke waterkwaliteit en mogelijkheden die dat geeft de reststoffen (vooral zout) commercieel te kunnen vermarkten'.

Wat betreft het circulaire alternatief van oud-Shell ingenieur Gert Colenbrander (water zuiveren, steeds weer hergebruiken als stoom voor de oliewinning en de zoute reststoffen in het olieveld terug stoppen) concluderen TNO en KWR dat deze methode te veel obstakels heeft. 'De behandeling van dit type water voor hergebruik of injectie in de ondergrond is zeer uitdagend en tot nu toe zelden succesvol gebleken bij toepassing op grote schaal.'

Ook de bouw van een mega-waterzuiveringsfabriek en alle voorafgaande proefopstellingen worden te positief ingeschat. Volgens TNO en KWR gaat dat minstens vijf tot zes jaar duren en geen vier jaar.

NAM kan door

De twee wethouders hebben op basis van de second opinion begrip voor de voorkeur van de NAM om het afvalwater rechtstreeks te injecteren in het lege gasveld Schoonebeek. Al moet het Staatstoezicht op de Mijnen de vergunningsaanvraag nog wel beoordelen. "Dan blijkt pas definitief of het inderdaad veilig en verantwoord is om productiewater in de ondergrond van Schoonebeek te injecteren. Wij zullen dit kritisch blijven volgen", aldus de wethouders.

TNO en watertechnologie instituut KWR concluderen dat zowel ongezuiverde waterinjectie in het lege gasveld als het deels zuiveren van afvalwater en de reststroom in het gasveld injecteren uitvoerbaar zijn.

Voorwaarden

Waarom kiezen beide gemeenten dan toch, net als de NAM, voor het injecteren van het ongezuiverde afvalwater in een leeg gasveld? Daarover zegt wethouder René van der Weide: "Het gedeeltelijk zuiveren en hergebruiken is nog steeds veel moeilijker uitvoerbaar dan injecteren."

Wethouder Huizing is het daarmee eens, al benoemt hij nog wel een essentiële voorwaarde. "Het is belangrijk voor ons dat de pijpleidingen veilig gebruikt worden. De NAM heeft toegezegd alle pijpleidingen met nieuwe materialen uit te voeren. Kunststof in plaats van staal, dus minder corrosie en kans op lekkage. Dat is een belangrijk verschil met hoe het afvalwater in Twente de bodem in ging."

Daarnaast is het voor beide gemeenten belangrijk dat er gekeken wordt naar de CO2-uitstoot van de oliewinning in Schoonebeek. Zo wordt er nu nog veel aardgas gebruikt om de aardolie naar boven te krijgen. Er wordt stoom toegevoegd aan de aardolie, zodat het makkelijker naar boven te krijgen is. Als je met windmolens elektrische boilers dit werk kunt laten doen, dan scheelt dat een hoop aardgas.

Harde afspraken

Beide wethouders hebben er vertrouwen in aan de ontzorgtafel goede afspraken worden gemaakt over het in de gaten houden van de wettelijke verplichtingen, nul-metingen en wat er gedaan wordt als het toch een keer onder- of bovengronds misgaat.

Beide wethouders weten het zeker. Deels worden deze voorwaarden onderdeel van vergunningen. En daarmee onderdeel van het toezicht door het Staatstoezicht op de Mijnen.

Aan de ontzorgtafel zitten vanuit de omgeving Dorpsbelangen Schoonebeek, Industriekring Schoonebeek, Natuurvereniging Stroomdal, LTO en individuele inwoners uit Schoonebeek en buurtschappen. Uiteraard zit de NAM ook aan tafel en het ministerie van Economische Zaken.

Geld naar de regio

Emmen en Coevorden willen dat er geld uit de oliewinning in de regio gebruikt gaat worden. De beide wethouders vinden de verdeling van de olieopbrengst nu onevenwichtig. Zo gaan de miljarden opbrengsten naar de Nederlandse staat en de moederbedrijven van de NAM, Shell en ExonMobile.

Dat wil niet zeggen dat er helemaal geen economisch voordeel is voor de regio. Uit het Onderzoek Oliewinning Schoonebeek blijkt dat in de regio ongeveer 300 banen direct gemoeid zijn met de oliewinning. Jaarlijks wordt ongeveer 20 miljoen in de regio uitgegeven, waarvan 2 miljoen in Schoonebeek.

Huizing en Van der Weide hebben er vertrouwen in dat er met het ministerie van Economische Zaken (EZK) en de NAM uiteindelijk afspraken gemaakt gaan worden. Staatssecretaris Hans Vijlbrief stuurt daar in de nieuwe mijnbouwwet ook op aan. Een bedrag willen de beide wethouders niet noemen. Ze hebben een verkenner ingeschakeld die de komende tijd gesprekken gaat voeren.

Beslissing ministerie

Uiteindelijk wordt niet door gemeenten, provincie of aan de ontzorgtafel besloten hoe de NAM met het afvalwater om moet gaan. Daarover gaat het ministerie. De NAM vraagt bij het ministerie de vergunning aan. Daar mag het Staatstoezicht op de Mijnen nog een advies over gegeven, deze organisatie kijkt vooral naar de veiligheid. Maar uiteindelijk besluit dus het ministerie. Tegen dat besluit kunnen belanghebbenden nog bezwaar indienen.

Ook de gemeenteraden van Emmen en Coevorden kunnen binnenkort nog hun mening geven over het standpunt van de beide colleges over het afvalwater.