Een potje met 8,1 miljoen euro dat inwoners en instanties moet helpen de hoogte van hun energierekening binnen de perken te houden. Dat is het idee achter het noodfonds voor diegene die door de torenhoge energieprijzen in de problemen dreigen te komen. Vanaf midden januari kan er een beroep worden gedaan op het fonds.

De regeling is uitgedokterd door wethouders Raymond Wanders (PvdA) en Pascal Schrik (Wakker Emmen). Begin november stond de raad al positief tegenover het noodfonds. Aan beide wethouders vervolgens de taak om de spelregels uit te werken.

Het geld is voor inwoners van de gemeente bedoeld, maar ook voor dorpshuizen, sportaccommodaties, culturele organisaties en geprivatiseerde sporthallen en zwembaden. "Het komt er feitelijk op neer dat we willen voorkomen dat mensen de kachel niet meer aan te durven doen", aldus wethouder Wanders.

Kleedkamers op slot

Hem en collega Schrik bereikten steeds meer geluiden van mensen en partijen die in de knel komen. "Zelf liep ik tegen het verhaal aan van een persoon in de bijstand die geconfronteerd wordt met een voorschot van 900 euro." Bij Schrik hebben zich al enkele dorpshuizen en sportclubs gemeld die kopje onder dreigen te gaan door de energienota. "Je hoort verhalen over kantines en kleedkamers die mogelijk op slot gaan. Of dorpshuizen die letterlijk in de kou dreigen te komen staan. Het heeft ons wel bezig gehouden, ja."

In januari wordt het beloofde energieplafond gelanceerd, maar Wanders verwacht dat die lang niet iedereen soelaas gaat bieden. Wanders: "Wellicht helpt dit een gemiddeld tweepersoonshuishouden, maar voor alleenstaanden met kinderen of grote gezinnen is het plafond niet afdoende."

150 procent van de bijstandsnorm

Om de ergste nood te verhelpen ligt er dus een bedrag van 8,1 miljoen euro op de plank. Bedoeling is dat huishoudens met een inkomen tot 150 procent van de bijstandsnorm hier een beroep op mogen doen. Wanders: "Het gaat om mensen die 15 tot 20 procent van hun inkomen kwijt zijn aan energie."

Bij de verstrekking worden inkomen, vermogen en gebruik dan meegenomen. "We vragen wel aan mensen om hun voorschotten en eindafrekening voor te leggen." Bestaande regelingen zoals de energietoeslag van 1300 euro worden verrekend. Wanders: "Valt alles binnen de norm, dan wordt het toegekende bedrag een gift."

Energiecoaches

Aanvragen voor de regeling kunnen pas vanaf 15 januari worden gedaan en gelden met terugwerkende kracht vanaf 1 januari. Bij toekenning zit ook een bezoek van de energiecoach inbegrepen. Wanders: "Dat is geen voorwaarde voor een bijdrage uit het fonds."

Maar verduurzamingsadviezen kunnen helpen de kosten nog verder omlaag te krijgen, aldus Wanders. "Alles bij elkaar moet het noodpotje ervoor zorgen dat mensen gewoon hun boodschappen kunnen blijven doen." Het plan is om het aantal energiecoaches (momenteel 60, allen vrijwilligers) uit te breiden met vier fulltime krachten.

Snel uitvoerbaar

Een voordeel van de regeling volgens Wanders is het feit dat die vrij snel uitvoerbaar is. "Het is een noodregeling waarbij vooraf geen zes of zeven weken vooronderzoek nodig is. Mensen hebben nu het geld nodig." De regeling voor inwoners moet gaan lopen tot en met juni. De vraag blijft met welke maatregelen het Rijk gaat komen. "De eindoplossing ligt niet bij ons. En voor volgend jaar hebben we vooralsnog geen acht miljoen op de plank liggen."

Kwart

De gemeente wil ook dorpshuizen, sportaccommodaties en culturele instanties uit de brand helpen. Volgens Schrik ligt hiervoor ook een pakket aan maatregelen klaar, die overigens voor heel 2023 moeten gaan gelden. "De regeling voorziet in een bijdrage tot 2500 euro per maand", aldus Schrik. Voorwaarde is wel dat de instantie zelf een kwart van dat bedrag zelf ophoest. "Dit moet prikkelen om zelf kritisch te kijken naar energieverbruik en verduurzaming", legt Schrik uit.

Daarnaast wil het college tot maximaal 7500 euro subsidie per organisatie beschikbaar stellen voor het nemen van energiemaatregelen. Een renteloze lening tot 25.000 euro (looptijd van 15 jaar) kan ook. Alles bij elkaar moet het voorkomen dat de kachel aan kan blijven, clubleden zich kunnen blijven douchen en kleedkamers open kunnen blijven, aldus Schrik. Of dat de contributie als een raket de hoogte in moet.

Ledverlichting

Andere tegemoetkomingen waar instanties op kunnen rekenen is het feit dat de huren niet verhoogd worden. De verlichting op sportaccommodaties wordt vervangen door zuinigere led-verlichting. Afgelopen maand werden deze besluiten door de gemeenteraad al voorgelegd aan het college. Het vertrouwde knelpuntenpotje (met jaarlijks 186.000 euro) is er ook nog, aldus Schrik.

Het laatste woord over het maatregelenpakket is aan de gemeenteraad. Die beslist hier donderdag over tijdens de laatste raadsvergadering van het jaar.