Cafe De Nachdwacht (voorheen vooral bekend als Cafe Kamerling) in Zwartemeer wordt grotendeels verbouwd tot een appartementencomplex. Dat is althans het plan van eigenaren Joop Knol en Carmen Kuhl.

Ook is het de bedoeling om middels een restauratie het markante pand het elan van weleer terug te geven. Voor een kopje koffie kunnen inwoners en toeristen er straks ook nog terecht. Een deel van de oude cafe ruimte blijft namelijk behouden.

Carnaval, bruiloft of zomaar een feestje: voor veel Zwartemeerders was het een reden om bij de vermaarde kroeg met veel plezier over de drempel te stappen.

Bijna een eeuw deed de dorpskroeg op de hoek van de Kamerlingswijk en de Verlengde Hoogeveense Vaart trouw dienst als huiskamer van het veendorp. Knol was er letterlijk kind aan huis, want zijn familie (en zakenpartner Hans van der Velde) heeft het pand al twintig jaar in bezit.

Sociale hart

"Een flink aantal jeugdherinneringen heb ik hier liggen", glimlacht de jonge Knol. "Menig carnavalsfeestje heb ik hier gevierd. Dus moeite met een mogelijke sloop had ik wel." Inderdaad, nadat de laatste huurders annex exploitanten vorig jaar zomer de handdoek in de ring gooiden, werd overwogen het café tegen de vlakte te gooien.

"De zaak floreerde niet meer zoals voorheen. We zagen het ook niet zitten om de zaak zelf weer op te starten." Sloop en vervolgens woningbouw werd daarom overwogen. Uiteindelijk kregen Knol en zijn partner Kuhl wel moeite met dat idee. Het vertrouwde, sociale hart wordt Zwartemeer anders zo uit de bast gesneden, vonden ze.

Voorzetje

Die aanvankelijke koers wijzigde ingrijpend toen bouwkundig ontwerper Berrie Walda uit Zwartemeer een voorzetje gaf voor restauratie en ombouw naar woningen. In overleg met de familie Knol kwam het zo tot het huidige plan. Knol: "Met de gemeente stemmen we het nieuwe bestemmingsplan af. De verwachting is dat we in 2022 kunnen beginnen aan het werk."

(Het cafe in vroegere tijden. Foto: Historisch Zwartemeer)

Ook Walda toont zich opgetogen over de nieuwe toekomst voor het pand. Zoveel stenen als het heeft, zoveel mooie verhalen zijn er beleefd, stelt hij. "Carnaval, voetbal. De carnavalsfeesten van De Veentrappers. Elke Zwartemeerder kent de verhalen of speelt de hoofdrol in eentje", lacht Walda.

"Relaties zijn er opgebloeid en soms ook gesneuveld. Er heeft zich veel persoonlijke historie voorgedaan binnen die vier muren." Dat verdient het om bewaard bewaard te blijven. "Bovendien is het nog een van de laatste historische gebouwen die Zwartemeer nog rest."

Zalencentrum verdwijnt

Het plan is om de uitspanning te verbouwen tot vier huurappartementen, twee op de begane grond en twee op de bovenverdieping. De kroegruimte wordt daarbij gehalveerd, aangezien een helft is bedacht als entree voor de bewoners.

Het achterliggende zalencentrum moet wel plat om ruimte te maken voor drie levensloopbestendige koopwoningen voor senioren. "Met een deel van de opbrengsten gaan we dan de restauratie van het voorste deel bekostigen", legt Walda uit.

Het streven is ook om het pand weer het aanzicht uit vroegere tijden te herstellen. "Die lelijke witte dakrand en golfplaten moeten weg. Sierelementjes zoals de gemetselde balustrades zien we graag weer terug." De wens is verder om de moderne aanbouw aan de rechterkant te vervangen met een klassiek ogend alternatief met balkon.

Natje en een droogje

Voor het aangepaste cafe zal op termijn naar nieuwe uitbaters worden gezocht. Het horecabedrijf markeert voor veel wandelaars en fietsers de poort naar het achterliggende natuurgebied Bargerveen, legt Knol uit. Toch fijn als ze hun bezoekje kunnen beginnen of afronden met een natje en een droogje, betoogt hij.

"Wellicht is een maaltijdservice ook een idee, waarbij inwoners samen eten, denkt hij hardop. Om die oude sociale functie maar weer eens te benadrukken.

Welke nieuwe naam straks op de gevel prijkt, is nog even de vraag. Maar Knol en Walda denken allebei wel in dezelfde richting. Knol: "De naam Kamerling drijft dan toch naar boven."

Van Kamerling tot Nachdwacht

Het cafe werd eind 19e eeuw gebouwd als winkel op de hoek van wat nu de Kamerlingswijk en de Verlengde Hoogeveense Vaart is. Zeven jaar later nam Jan Kamerling de zaak over en bracht de kenmerkende bovenverdieping met rond balkon aan. Cafe Kamerling groeide uit tot een begrip in de omgeving.

De nieuwe eigenaar pakte het groots aan. Want naast horeca deed zijn bedrijf ook dienst als een soort V&D: horeca, kruidenierswinkel, ijzerwaren, kachels, huishoudelijke artikelen en meubels: van alles was er te koop.

Tijdens de wereldoorlogen vormde Kamerling een onderkomen voor gemobiliseerde Nederlandse soldaten. Rond 1960 werd de aangrenzende slijterij bij het cafe aangetrokken. De families Welling en Bruinsma namen Kamerling over, totdat de familie Knol en Hans van der Velde het pand ongeveer twintig jaar geleden overnamen. Sinds eind jaren negentig, staat de zaak bekend als De Nachdwacht (inderdaad, met een d).