Vrijdag de dertiende: pechdag of gewoon bijgeloof?

Een dappere voorbijganger die onder de ladder door durfde te lopen. Foto: ZO!34 / Pan van Duijnhoven

Onder een ladder doorlopen, een spiegel breken of een zwarte kat tegenkomen? Op vrijdag de dertiende doen sommige mensen liever extra voorzichtig. Maar hoeveel mensen zijn eigenlijk écht bijgelovig? ZO!34 nam de proef op de som en daagde voorbijgangers uit om onder een ladder door te lopen.



De reacties liepen uiteen. Sommige mensen liepen liever met een boog om de ladder heen, terwijl anderen er zonder problemen onderdoor gingen. “Ook wel twee keer”, reageerde een voorbijganger.

Twee dames besloten het risico niet te nemen. “Wij zijn sowieso wel pechvogels, dus wij gaan niet onder die ladder door”, lachten ze. Anderen lieten zich niet afschrikken door de ongeluksdag. “Ik geloof niet in dat soort dingen”, vertelde een voorbijganger. Een ander haalde zijn schouders op: “Je moet je niet laten leiden door dat soort dingen, ik heb net ook al een zwarte kat gezien”, lachte hij.

Waar komt het bijgeloof vandaan?

Maar waarom staat vrijdag de dertiende eigenlijk bekend als ongeluksdag? Het bijgeloof heeft mogelijk zijn wortels in het christendom. Jezus werd op een vrijdag gekruisigd en tijdens het Laatste Avondmaal zaten dertien mensen aan tafel. Vooral vanaf het einde van de negentiende eeuw groeide de combinatie van vrijdag en het getal dertien uit tot een symbool van ongeluk.

Wie écht bang is voor vrijdag de dertiende, heeft zelfs een officiële naam voor die angst: 'paraskevidekatriafobie'. Volgens de Taalbank is dat de specifieke, irrationele angst voor vrijdag de dertiende.

Overigens is vrijdag de dertiende niet overal een ongeluksdag. In Spanje en Griekenland vrezen mensen vooral dinsdag de dertiende, terwijl Italianen liever vrijdag de zeventiende overslaan.

Of vrijdag de dertiende daadwerkelijk ongeluk brengt? Daar is geen bewijs voor. Maar zoals we zagen, neemt niet iedereen graag het risico. En voor wie twijfelt: om die ladder heen lopen kan natuurlijk ook.