Griezelige kostuums, uitgeholde pompoenen en spannende spooktochten: Halloween wordt ook in Nederland steeds populairder. Ook in Emmen en Coevorden worden dit weekend verschillende Halloweenactiviteiten georganiseerd.
Maar waarom vieren we eigenlijk een feest dat vooral bekend is uit Amerika? Volgens Irene Stengs, onderzoeker etnologie bij het Meertens Instituut, is dat helemaal niet zo vreemd.
Halloween wordt ieder jaar op 31 oktober gevierd. Het feest heeft wortels in oude Keltische tradities, waaronder het nieuwjaarsfeest Samhain. Men geloofde dat rond deze tijd de grens tussen de levenden en de doden vervaagde. Later raakte het feest verbonden met de christelijke feestdag Allerheiligen. Ierse immigranten namen verschillende gebruiken in de negentiende eeuw mee naar Amerika, waar Halloween uitgroeide tot het griezelfeest dat we tegenwoordig kennen.
Volgens Stengs speelt de invloed van films, boeken en series een belangrijke rol bij de populariteit van Halloween. Zo heeft volgens haar onder meer de Harry Potter reeks bijgedragen aan de bekendheid van het feest.
Ook het verkleden spreekt mensen aan. "Mensen vinden het leuk om zich te verkleden. Dat zie je ook bij carnaval en Koningsdag. We vinden het aantrekkelijk om er even helemaal anders uit te zien."
Daarnaast passen de lichtjes en versieringen goed bij de donkere dagen. Volgens Stengs bestaat de behoefte om in het najaar lichtjes te branden en samen te komen al eeuwenlang. Halloween geeft daar met pompoenen, griezelverhalen en verkleedfeesten een nieuwe invulling aan.
Halloween wordt regelmatig vergeleken met de feestdag Sint Maarten op 11 november. Bij beide feesten gaan kinderen langs de deuren en krijgen ze iets lekkers. Toch hebben de feesten een verschillende oorsprong.
Bij Sint Maarten lopen kinderen met lampionnen en zingen ze liedjes, terwijl bij Halloween het verkleden en griezelen centraal staat. Volgens Stengs passen beide feesten binnen een bredere traditie waarbij kinderen in het najaar langs de deuren gaan en iets lekkers krijgen.
Toch vindt niet iedereen Halloween een leuke toevoeging. Sommige Nederlanders zien het als een commercieel feest dat uit Amerika is overgewaaid. "Er is ook een tegenbeweging die het juist helemaal niet viert", vertelt Stengs.
Maar volgens de onderzoeker is het heel normaal dat gebruiken uit andere landen onderdeel worden van onze cultuur. "Er zijn heel veel onderdelen uit andere landen die we interessant en leuk vinden. Halloween is er daar een van."
Of Halloween uiteindelijk een vaste Nederlandse traditie wordt, moet nog blijken. Maar dat tradities voortdurend veranderen, staat volgens Stengs vast. "Niets is zo veranderlijk als traditie."
Luister het hele interview terug.