Het volle stroomnet vormt een steeds groter probleem voor bedrijven en woningbouw in Drenthe. Ondernemers kunnen hun opgewekte zonne-energie moeilijk kwijt en nieuwe ontwikkelingen lopen vast. Volgens Herman Idema van Ondernemend Emmen zijn ingrijpende maatregelen nodig. “We hebben vijf keer zoveel transformatorstations nodig als we echt willen elektrificeren. Dat gaan we gewoon niet redden.”

In de uitzending van &NU ging Idema samen met politiek duider Jeroen Mulder en Dennis Dekker van Sterk Lokaal Drenthe in op de gevolgen van netcongestie. Daarbij is er op bepaalde momenten onvoldoende ruimte op het elektriciteitsnet om stroom af te nemen of terug te leveren.

“Het probleem is groot in Drenthe”, zegt Idema. Veel ondernemers hebben de afgelopen jaren flink geïnvesteerd in zonnepanelen en elektrische machines. Die investeringen werden bovendien aangemoedigd door de overheid. Nu blijkt dat het elektriciteitsnet de ontwikkelingen niet kan bijhouden.

“Voor veel bedrijven geldt dat hun businesscases 'down the drain' gaan, omdat ze allemaal zonnepanelen hebben gelegd.”

Uitbreiding duurt jaren

Een voor de hand liggende oplossing is uitbreiding van het elektriciteitsnet. In 2031 moet het nieuwe hoogspanningsstation bij Veenoord-Boerdijk klaar zijn. Volgens Idema is dat echter slechts een druppel op een gloeiende plaat.

Ook de kosten vormen een probleem. Idema waarschuwt dat de kosten voor het gebruik van het elektriciteitsnet fors kunnen stijgen. Volgens hem zijn er landelijk tienduizenden technici en honderden miljarden euro's aan investeringen nodig om het stroomnet toekomstbestendig te maken.

Machines niet allemaal tegelijk aan

Toch zijn er volgens de betrokkenen mogelijkheden om de bestaande capaciteit beter te benutten. “Er zijn allerlei ideeën om het net op een andere manier te belasten”, vertelt Mulder.

Volgens Idema wordt het elektriciteitsnet momenteel lang niet volledig benut, omdat er ruimte moet blijven om pieken in het stroomverbruik op te vangen. Door die pieken te verminderen, kan volgens hem twintig tot dertig procent extra ruimte ontstaan.

Een eenvoudige oplossing is om machines in fabrieken niet allemaal om 07.00 uur aan te zetten, maar bijvoorbeeld om 07.00, 07.10 en 07.20 uur. Bedrijven kunnen daarnaast meer produceren op momenten waarop veel elektriciteit beschikbaar is. Daar zouden aangepaste energiecontracten tegenover kunnen staan.

Zonnestroom rechtstreeks naar bedrijven

Ook in Emmen wordt gekeken naar andere oplossingen. Idema vertelt over plannen om elektriciteit van een zonnepark rechtstreeks aan bedrijven te leveren, zonder gebruik te maken van het openbare stroomnet.

Het gaat om een zonnepark van 35 hectare met een vermogen van 35 megawatt. Het idee is om daarvan 15 megawatt via een aparte kabel naar bedrijven te brengen. Volgens Idema is dat juridisch en technisch ingewikkeld, maar niet onmogelijk.

'De realiteit heeft ons ingehaald'

Dennis Dekker, Statenlid voor Sterk Lokaal Drenthe in Provinciale Staten, vraagt zich af of de politiek niet te laat is begonnen met het zoeken naar oplossingen. Door de groei van het aantal elektrische auto's en de toenemende vraag naar stroom zijn de ontwikkelingen volgens hem mogelijk sneller gegaan dan verwacht.

“De realiteit heeft ons ingehaald”, stelt Dekker. Tegelijkertijd wijst hij op de ingewikkelde regelgeving en de afhankelijkheid van landelijke besluiten.

Ook Idema vindt dat de regels veranderingen in de weg staan. Hij pleit daarom voor ingrijpen vanuit Den Haag. Een noodwet zou volgens hem kunnen helpen om sneller oplossingen mogelijk te maken.

Dat betekent niet dat de energietransitie moet stoppen. “We moeten wel van het gas af”, zegt Idema vastbesloten. “Maar het gaat op dit moment te snel.”

Bekijk hieronder de video:

Kijk hier de hele uitzending van &NU terug.