Nederlandse gemeenten zijn nog altijd afhankelijk van Microsoft. In 2025 werd er 185 miljoen euro uitgegeven aan de Amerikaanse techgigant. Dit blijkt uit onderzoek van Binnenlands Bestuur en het AD. Ook Emmen en Coevorden geven publiek geld uit aan het bedrijf, maar hoeveel eigenlijk?
Van alle Drentse gemeenten geeft Emmen in totaal het meeste uit aan Microsoft: 1.039.219 euro. Dat is 9 euro en 6 cent per inwoner. In Coevorden is dat 8 euro en 19 cent per inwoner, met een totaal van 292.600 euro.
Microsoft is al jaren een van de grootste IT-leveranciers van overheidsinstanties. Er wordt gemaild met Outlook, vergaderd met Teams en geschreven met Word. Ook heeft het bedrijf een cloud waarin gegevens kunnen worden opgeslagen en is het de eigenaar van de AI-chatbot Copilot.
Vanuit Den Haag is er de wens dat de overheid minder afhankelijk wordt van Amerikaanse software. Er zijn onderhandelingen gestart met Microsoft, omdat er een meerjarig contract is. Dat het bedrag tot nu toe onbekend is gebleven, is volgens Binnenlands Bestuur opvallend. Tweede Kamerlid Barbara Kathmann (PRO) had aangegeven dat Kamerleden zelf hebben geprobeerd om deze uitgaven boven tafel te krijgen, wat niet is gelukt. “Een deeltje van de puzzel is nu boven water. Zo kunnen wij ons werk beter doen”, liet ze weten aan Binnenlands Bestuur.
Ook in Europa is het onderwerp al lange tijd voer voor discussie. Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen wil dat we afhankelijk zijn van Amerikaanse tech: “Dit gaat om het beschermen van onze burgers, het verdedigen van onze belangen en het maken van onze eigen keuzes.”
De NOS noemde het voorbeeld van het Internationaal Strafhof in Den Haag en de gevolgen van de afhankelijkheid van Amerikaanse software. President Trump stelde in 2025 sancties in tegen de hoofdaanklager, omdat er een arrestatiebevel was uitgevaardigd voor de Israëlische premier Netanyahu vanwege de oorlog in Gaza.
De hoofdaanklager kreeg ineens geen toegang meer tot zijn Outlook-mail van Microsoft. Het Strafhof is inmiddels overgestapt naar het Duitse OpenDesk.
De bedragen lopen per gemeente behoorlijk uiteen. Grote steden hebben veel meer medewerkers en grote IT-omgevingen. Om deze reden is er voor het onderzoek gekeken naar de uitgaven per inwoner. Op Schiermonnikoog is dat bijvoorbeeld bijna 45 euro per inwoner, terwijl dat in Wijchen net iets meer dan een euro is.
Reactie van de gemeente Emmen:
De gemeente Emmen maakt, net als veel andere organisaties, gebruik van verschillende producten en diensten van Microsoft. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om programma’s voor kantoorautomatisering (MS 365 Office) en online samenwerken (via Teams).
Microsoft speelt ook een rol in onze bredere ICT-dienstverlening. De gemeente Emmen is ICT-gastheer voor zeven organisaties: de gemeenten Emmen, Coevorden en Borger-Odoorn, de Omgevingsdienst Drenthe (ODD), Menso, De Toegang en een welzijnsteam in Borger-Odoorn. Daardoor lopen ook Microsoftkosten die betrekking hebben op deze organisaties via de gemeente Emmen.
We volgen continu de ontwikkelingen op ICT-gebied en sluiten aan op de landelijke lijn vanuit de Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS). Hierbij kijken we kritisch naar al onze ICT-uitgaven. We letten niet alleen op de prijs, maar ook op gebruikersgemak, veiligheid, betrouwbaarheid, beheer en de mogelijkheid om goed samen te werken met de organisaties waarvoor wij ICT-diensten verzorgen.