Hartklachten bij vrouwen niet altijd herkend: ‘Bij vrouwen is het veel subtieler’

Huisarts Irine Benting maakt zich hard voor het vrouwenhart. Foto: ZO!34 / Marco Baas

Hartklachten bij vrouwen worden nog niet altijd herkend. Symptomen kunnen anders zijn dan bij mannen, hierdoor wordt bij het diagnosticeren van vrouwen niet altijd aan het hart gedacht. Huisarts Irina Benting uit Coevorden ziet dat daar langzaam verandering in komt, maar volgens haar is er nog veel te winnen.

Gisteren was het Dress Red Day, een dag waarop de Hartstichting extra aandacht vraagt voor hart- en vaatziekten bij vrouwen. “Dress Red Day is om het vrouwenhart, of klachten die specifiek voor het vrouwenhart zijn, in het zonnetje te zetten”, vertelt de huisarts. Volgens Benting is het vrouwenhart lange tijd een ondergeschoven kindje geweest.

Tekst gaat verder onder de video.

Andere klachten

“Als mensen aan een hartinfarct denken, denken ze heel erg aan de mannelijke symptomen. Maar een vrouwenhart geeft heel andere klachten”, vertelt de huisarts. Bij mannen zijn de klachten die bij een hartinfarct horen bekender: pijn op de borst, uitstraling naar de arm, zweten en een beroerd gevoel.

Benting legt uit dat klachten bij vrouwen subtieler kunnen zijn. Zij ervaren bijvoorbeeld pijn die uitstraalt naar de kaak of schouderbladen. Ook ontstaan klachten bij vrouwen vaker in rust, bijvoorbeeld na een inspannende dag.

Herkenning

Doordat de symptomen minder herkenbaar zijn, kan het langer duren voordat duidelijk wordt dat er iets met het hart aan de hand is. Volgens Benting geldt dat niet alleen voor patiënten, maar ook voor zorgverleners: “Die denken: ik ben vermoeid, ik voel me niet lekker. Maar ze denken eigenlijk niet snel aan het hart.”

Wie langere tijd met dergelijke klachten rondloopt, kan volgens Benting een groter risico lopen op ernstige hartproblemen, zoals een hartinfarct of hartfalen.

In de zorg is steeds meer aandacht voor de verschillen tussen mannen en vrouwen. “Langzaam begint het nu bij de artsen inderdaad door te dringen dat we op andere klachten moeten letten”

‘Neem maar een pilletje extra’

Dat vrouwen hun klachten zelf ook niet altijd herkennen, heeft ook Grietje van Wijk uit Veenoord ervaren. Zij kreeg in 2008 voor het eerst een hartinfarct. Bij haar eerste klachten dacht ze niet direct aan haar hart. “Je bent een keer niet lekker en zo gaat dat dan”, vertelt ze.

Dat er iets mis was met haar hart, werd niet direct gesignaleerd. Bij haar eerste klachten kreeg Van Wijk het advies: “Neem maar een pilletje extra, want ik had bloeddrukpillen toen.” Later bleek dat ze een hartinfarct had gehad.

Bij een later hartinfarct, in 2021, werd ze volgens haar veel uitgebreider onderzocht. “Het was een hele geruststelling. Ze kijken naar alles wat er maar mogelijk is.” Deze ervaring laat volgens haar zien hoe belangrijk het is dat klachten bij vrouwen goed worden herkend.

‘Kom gewoon praten’

Huisarts Benting vindt het belangrijk dat vrouwen weten dat ze met klachten bij de huisarts terecht kunnen. “Om te kijken van: zouden de klachten die ik heb misschien toch met mijn hart te maken hebben?”

Haar advies is dan ook om niet te lang te wachten als je twijfelt. “Als er iets is, kom praten. Er is geen grote drempel.”

Meer aandacht voor vrouwen

Volgens Benting gaat de achterstand in kennis verder dan alleen hart- en vaatziekten. Ook op andere medische terreinen is er volgens haar nog veel te winnen en moeten we ons beseffen dat het lichaam van een vrouw niet altijd hetzelfde reageert als dat van een man.

“Bijna alle medische onderzoeken en medische literatuur zijn gebaseerd op de standaardpatiënt, de man”, zegt Benting. “En wie weet wat voor verschillen er nog blijken te zijn. Ik denk dat we de helft nog niet weten.”

Juist daarom vindt ze het belangrijk dat vrouwen elkaar op dit onderwerp blijven wijzen. “Als vrouw wil je er toch voor elkaar zijn. Dus met z'n allen dragen wij dat uit.”