Geen nieuw onderzoek na interpellatiedebat over rol gemeente rond tragedie Weiteveen

De gemeenteraad van Emmen in debat. Foto: ZO!34 / René Posthuma

Burgemeester Eric van Oosterhout erkent dat signalen over het conflict dat voorafging aan de dubbele moord in Weiteveen beter in samenhang hadden moeten worden beoordeeld. Ook had hij, met de kennis van nu, eerder geïnformeerd willen worden. Dat zei hij donderdagavond tijdens een interpellatiedebat dat door de PVV in de gemeenteraad van Emmen was aangevraagd. Een meerderheid van de raad zag geen aanleiding om aan te dringen op een nieuw onafhankelijk onderzoek.

Aanleiding voor het debat waren vragen over het handelen van de gemeente in de periode voor de gebeurtenissen van 16 januari 2024 in Weiteveen. Op die dag werden twee mensen om het leven gebracht. De verdachte in de zaak werd later door de rechtbank veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf.

Lees ook
Gemeente Emmen legde signalen rond Weiteveen te laat naast elkaar

Tijdens het debat stond niet de strafzaak zelf centraal. Het ging vooral om de vraag hoe de gemeente voor het geweld is omgegaan met signalen over het conflict.

Signalen niet in samenhang beoordeeld

PVV-raadslid Ruud Knol stelde dat verschillende onderdelen van de gemeente vóór 16 januari 2024 bij de kwestie betrokken waren. De beschikbare informatie werd volgens hem echter niet gezamenlijk beoordeeld. Hij wees onder meer op de betrokkenheid van toezicht en handhaving, boa's en openbare orde en veiligheid.

Volgens burgemeester Van Oosterhout is inmiddels duidelijk dat de signalen beter bij elkaar hadden moeten worden gebracht. “Met de kennis van nu hadden die veel meer in samenhang moeten worden beoordeeld”, zei hij.

De burgemeester erkende ook opnieuw zijn bestuurlijke verantwoordelijkheid. Volgens hem gaat het niet alleen om het handelen van individuele medewerkers of de politie, maar ook om de manier waarop de gemeente is georganiseerd en informatie wordt gedeeld.

Van Oosterhout zei dat hij achteraf eerder geïnformeerd had willen worden. Dat gebeurde destijds niet, omdat verschillende onderdelen van de zaak afzonderlijk werden behandeld. Daardoor werd de situatie niet als één geheel bekeken.

Gemeente zegt lessen te hebben getrokken

Volgens de burgemeester heeft de gemeente na de gebeurtenissen maatregelen genomen. Complexe zaken worden nu wekelijks besproken in het veiligheidsoverleg. Als daar aanleiding voor is, worden dossiers ook besproken in de lokale driehoek van burgemeester, politie en Openbaar Ministerie.

Daarnaast zijn volgens Van Oosterhout duidelijkere afspraken met de politie gemaakt over het delen van informatie.

De burgemeester wilde niet garanderen dat een vergelijkbare situatie nooit meer kan ontstaan. Wel zei hij dat de gemeente complexe dossiers nu beter volgt en dat de burgemeester eerder wordt geïnformeerd.

“We hebben ervan geleerd, we hebben een andere aanpak”, aldus Van Oosterhout. Volgens hem kan nooit worden gegarandeerd dat een werkwijze volledig ‘waterdicht’ is.

Discussie over gemeentelijke evaluatie

Een belangrijk onderwerp tijdens het debat was de manier waarop de gemeente haar eigen handelen na de tragedie heeft geëvalueerd. Knol vroeg waarom de politie haar optreden wel systematisch en schriftelijk kon evalueren, terwijl er volgens hem onvoldoende controleerbare verslagen van de gemeentelijke evaluatie zijn.

Daarbij werd onder meer verwezen naar een bijeenkomst op 27 mei 2024. Van die bijeenkomst zouden geen notulen of besluitenlijst zijn gemaakt.

Van Oosterhout bestreed de beeldvorming dat de gemeentelijke evaluatie uit slechts één bespreking van ongeveer een uur bestond. Volgens hem is de zaak tussen 16 januari en 27 mei 2024 meerdere keren besproken. Dat gebeurde onder meer tijdens veiligheidsoverleggen, gesprekken en bijeenkomsten van de lokale driehoek.

Die besprekingen leidden volgens de burgemeester uiteindelijk tot de raadsbrief van 17 juli 2024, waarin de gemeente haar rol toelichtte.

Geen onafhankelijk onderzoek

Ook kwam de vraag aan de orde of er alsnog een onafhankelijk onderzoek naar het handelen van de gemeente moet komen. Volgens Van Oosterhout is zo'n onderzoek eerder overwogen, maar besloot het college daar uiteindelijk van af te zien.

De burgemeester wees erop dat de zaak intern uitgebreid is besproken. Daarbij zijn volgens hem conclusies getrokken en maatregelen genomen. Volgens Van Oosterhout is voldoende duidelijk geworden dat de verschillende signalen destijds meer in samenhang hadden moeten worden beoordeeld.

Meerdere fracties sloten zich tijdens het debat bij die lijn aan. Wakker Emmen benadrukte dat de verantwoordelijkheid voor de dubbele moord niet moet worden gelijkgesteld aan de verantwoordelijkheid van de gemeente. De fractie vindt wel dat de communicatie vanuit de gemeente beter had gemoeten en dat signalen eerder gezamenlijk hadden moeten worden bekeken.

Ook andere fracties benadrukten dat de gemeente kritisch naar haar eigen handelen moet blijven kijken. Tegelijkertijd wezen zij op de maatregelen die inmiddels zijn genomen.

Raad kan onderzoek afdwingen

Aan het einde van het debat werd gevraagd wat de burgemeester zou doen als een meerderheid van de gemeenteraad via een motie alsnog om een onafhankelijk onderzoek vraagt.

Van Oosterhout was daar duidelijk over. “De raad is de baas”, zei hij. Als een meerderheid van de gemeenteraad besluit dat er een onafhankelijk onderzoek moet komen, zal dat onderzoek er volgens de burgemeester ook komen.