Geschreven door Mart Beuker

De Nederlandse Aardoliemaatschappij (NAM) pompt weer olie uit de grond onder Schoonebeek. Alle installaties zijn getest en gereedgemaakt, nadat de winning jarenlang heeft stilgelegen. Uiteindelijk moet de oliewinning ook geld opleveren voor het dorp zelf.

Sinds december 2021 stonden de pompen stil. Reden daarvoor was dat er te veel chemische stoffen in het productiewater zaten. Productiewater in de vorm van stoom is nodig om de stroperige olie op te kunnen pompen. De NAM kreeg in 2024 van de Rijksoverheid een nieuwe vergunning om het water in een leeg gasveld onder Schoonebeek te injecteren, waar dat voorheen in een gasveld bij Twente was.

Verschil aan de pomp

Omdat de winning stil lag, stonden alle installaties op 'behoud modus'. Het kostte de NAM in ieder geval een jaar om de achttien veldlocaties verspreid over het Coevorden- en Schoonebeekveld en de olie behandelingsinstallatie (OBI) in Schoonebeek technisch weer operationeel te krijgen.

"Op dit moment produceren we ongeveer tweeduizend vaten per dag", vertelt NAM-sitemanager Erik Baksteen. "Dat is nog de opstartfase. We verwachten dat als de opstart volledig is, we op vierduizend vaten zullen zitten."

Tekst gaat verder onder de foto

De oliewinning van de NAM is herstart. Het gele deel van de pompen beweegt weer. Foto: RTV Drenthe / Mart Beuker

Toch gaan we door de oliewinning in Schoonebeek geen verschil aan de pomp merken. "Ik zou willen dat dat zo was, maar het is wat dat betreft natuurlijk een wereldmarkt", legt NAM-directeur Martijn van Haaster uit.

Strategisch is de olie wel van waarde. "Ik denk dat het goed is dat we als Nederland, als regio en als Europa, controle hebben over onze eigen olie- en brandstofproductie. Dus het feit dat we het hier kunnen doen is belangrijk."

De opgepompte olie wordt in de oliebehandelingsinstallatie gescheiden van productiewater en aardgas. Daarna gaat het via buizen naar een olieraffinaderij in Lingen, Duitsland.

Geld naar de regio

Alle inwoners van Schoonebeek en omliggende dorpen kunnen deelnemen aan de zogenaamde Eulietaofel. Daar kunnen zij als klankbordgroep optreden en ook zijn er werkgroepen.

De Eulietaofel is onafhankelijk en valt onder het gebiedsprococes. Per gewonnen olievat vloeit 1 euro naar de regio. Als de olieprijs hoger dan 80 euro per vat ligt, is dat 1,50. Uiteindelijk moet dit de regio tussen de 45 en 60 miljoen opleveren. Zo moet de omgeving meeprofiteren.

Veiligheid voorop

De olie wordt gewonnen door middel van hoge rendementspompen, niet met de klassieke jaknikker. Sitemanager Baksteen: "Hetzelfde concept is in principe technisch nog steeds geldig. Het is eigenlijk een grote fietspomp waarmee je de olie en het water dat in het gesteente zit naar boven pompt."

Waar de NAM ervoor verantwoordelijk is, controleert Staatstoezicht op de Mijnen (SODM) als toezichthouder de veiligheid voor mens en milieu. De organisatie kijkt naar zowel de dagelijkse veiligheid als het meten van bodemdaling en het monitoren van trillingen.

"Voor ons blijft veiligheid voor mens en milieu voorop staan. Daar zijn vergunning voor opgesteld, daar is toezicht op en daar letten wij heel erg op", aldus Van Haaster.

'Belangrijk voor de collega's'

Schoonebeek is niet de enige plek waar de NAM olie wint. Van Haaster: "Dit project is net zo groot als al onze productie in Nederland. Voor de NAM begon het hier allemaal in 1947."

"Het is enorm belangrijk voor ons en de collega's die hebben gewerkt om het te mogen opstarten. Er is keihard aan gewerkt, ook samen met de omgeving. Daar ben ik trots op."

Volgens hem wordt er de komende vijftien jaar dus 'samen gewonnen.' "Een euro per vat, een euro vijftig als de olieprijs hoog is. Dus de toekomst wat mij betreft ziet er heel positief uit."