Dinsdag 15 september was het Prinsjesdag. Op Prinsjesdag maakt de regering de belangrijkste plannen voor het komende jaar bekend.

Koning Willem-Alexander sprak in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag de Troonrede uit. Daarin vertelde hij welke onderwerpen het kabinet belangrijk vindt en welke plannen er voor de komende jaren zijn. Op verschillende onderwerpen kondigde het kabinet maatregelen aan, maar nog niet altijd is duidelijk hoe die precies worden uitgevoerd.

Na de Troonrede bood de minister van Financiën de Miljoenennota en de Rijksbegroting voor 2027 aan de Tweede Kamer aan. Daarin staat hoeveel geld de regering volgend jaar wil uitgeven en waar dat geld naartoe gaat.

Vaste tradities

Bij Prinsjesdag horen verschillende tradities. De Koning en andere leden van de koninklijke familie rijden in een koninklijke stoet van Paleis Noordeinde naar de Koninklijke Schouwburg. Na de Troonrede keren zij terug naar het paleis voor de traditionele balkonscène.

Maar wat betekenen de plannen die op Prinsjesdag bekend zijn gemaakt voor inwoners van Emmen en Coevorden?

Aanpak stikstof

Het kabinet wil verder met de aanpak van stikstof. Volgens het kabinet is de stikstofcrisis nog steeds een van de grootste problemen in Nederland. Door de stikstofproblemen kunnen vergunningen voor bijvoorbeeld nieuwe woningen, bedrijven en wegen moeilijk worden verleend. Daardoor lopen plannen voor nieuwe woningen, wegen en bedrijven vertraging op.

Het kabinet wil daarom de uitstoot van stikstof verminderen. Er zijn verschillende plannen aangekondigd, maar het is nog niet duidelijk hoe die precies worden uitgevoerd.

Nieuw is dat het kabinet wil werken met een ‘rekenkundige ondergrens’. Daarmee wil het ervoor zorgen dat er weer meer vergunningen kunnen worden gegeven en projecten door kunnen gaan.

Sneller meer woningen bouwen

Het kabinet wil dat er sneller meer woningen worden gebouwd. Veel mensen hebben moeite om een betaalbare koop- of huurwoning te vinden. Daarom wil het kabinet problemen die de bouw vertragen zoveel mogelijk oplossen.

Dit najaar komt er een plan met vijftig acties om de woningbouw te versnellen. Het kabinet wil onder meer meer gebruikmaken van woningen die met kant-en-klare onderdelen worden gebouwd. Ook moeten gemeenten, bouwbedrijven en projectontwikkelaars beter samenwerken.

Minder druk op Ter Apel

Het kabinet wil dat er minder asielzoekers naar Nederland komen. Ook moet de opvang beter worden geregeld en moeten mensen die niet in Nederland mogen blijven sneller vertrekken.

In de Troonrede werd ook aandacht besteed aan de spanningen rond de opvang van asielzoekers. Ter Apel werd daarbij speciaal genoemd. Het aanmeldcentrum daar heeft al langere tijd te maken met grote drukte.

Het kabinet vraagt andere gemeenten om te helpen met de opvang van asielzoekers. Zo moet de druk op Ter Apel en andere plaatsen met veel opvanglocaties kleiner worden.

Energie: minder afhankelijk van olie en gas

Het kabinet wil meer gebruikmaken van schone energie. Dat is volgens het kabinet belangrijk voor het klimaat, de economie en om Nederland minder afhankelijk te maken van andere landen voor energie.

In de Troonrede worden onder meer waterstof, kernenergie en wind op zee genoemd. Ook wil het kabinet het stroomnet uitbreiden. Waterstof is vooral voor Noord-Nederland interessant, omdat Groningen een belangrijke rol speelt bij de ontwikkeling van waterstof.

Meer geld voor Defensie en digitale veiligheid

Het kabinet trekt in 2027 opnieuw meer geld uit voor Defensie. Nederland wil daarmee de krijgsmacht versterken en meer samenwerken met andere landen.

Daarnaast wil het kabinet Nederland beter beschermen tegen digitale dreigingen. Er komen voorstellen waarmee de inlichtingendiensten burgers en bedrijven beter moeten kunnen beschermen tegen cyberaanvallen, desinformatie en terrorisme.

Ook wil het kabinet dat Nederland voor energie en belangrijke grondstoffen minder afhankelijk wordt van andere landen. Volgens het kabinet is dat belangrijk voor de veiligheid van Nederland.

Koopkracht daalt licht

De koopkracht daalt in 2027 naar verwachting gemiddeld met 0,1 procent. Koopkracht geeft aan hoeveel mensen met hun inkomen kunnen kopen. Als prijzen harder stijgen dan het inkomen, daalt de koopkracht.

Niet iedereen gaat er evenveel op vooruit of achteruit. Mensen met een laag inkomen krijgen er naar verwachting gemiddeld 0,2 procent bij. Gepensioneerden gaan er gemiddeld 0,3 procent op vooruit. Middeninkomens leveren gemiddeld 0,1 procent in en mensen met een hoger inkomen 0,2 procent.

In de Troonrede zegt het kabinet de koopkracht van huishoudens en gezinnen met kinderen te willen ondersteunen. Dat gebeurt onder meer via het Noodfonds Energie en regelingen voor kinderen.

Minder bezuinigingen op sociale zekerheid

Een deel van de geplande bezuinigingen op de sociale zekerheid gaat niet door. Het gaat om regelingen die mensen financieel ondersteunen, bijvoorbeeld als zij werkloos worden of met pensioen gaan.

Ook wil het kabinet het stelsel van werknemersverzekeringen aanpassen. Mensen die ziek of werkloos worden, moeten volgens het kabinet worden geholpen om mee te kunnen blijven doen. Het kabinet wil hierover afspraken maken met vakbonden en werkgevers.

Zorgverzekering omhoog

De zorgverzekering stijgt in 2027. De zorgpremie gaat met 12,50 euro per maand omhoog naar 169 euro. Daarnaast gaat het verplichte eigen risico van 385 euro naar 400 euro.

Ook de zorgtoeslag stijgt met ruim 10 euro per maand.

Minder belastingvoordeel voor zzp'ers

Zzp'ers krijgen in 2027 minder belastingvoordeel. De zelfstandigenaftrek daalt van 1.200 naar 900 euro. Dit is een bedrag dat zelfstandigen onder bepaalde voorwaarden van hun inkomen mogen aftrekken voordat de belasting wordt berekend. Door de verlaging kunnen zzp'ers dus over een groter deel van hun inkomen belasting betalen.

Daarnaast kondigt het kabinet een nieuwe wet voor zelfstandigen aan. Die moet zzp'ers meer duidelijkheid geven en tegelijk schijnzelfstandigheid tegengaan. Het kabinet wil voorkomen dat opdrachtgevers uit angst voor boetes geen zzp'ers meer inhuren.

Extra geld voor wegen en spoor

Het kabinet trekt extra geld uit voor het onderhoud van wegen, bruggen en spoorwegen. Volgens het kabinet is dat nodig omdat een deel van de infrastructuur verouderd is en een goede infrastructuur is volgens het kabinet belangrijk voor de economie.

Er is niet genoeg geld om alles te doen. Daarom zullen er ook keuzes gemaakt moeten worden tussen verschillende projecten. In de Troonrede worden geen concrete projecten genoemd.

Investeren in nieuwe technologie

Het kabinet wil voorkomen dat Nederland achterop raakt bij andere landen, vooral op het gebied van technologie. Daarom wil het meer investeren in nieuwe technieken en bedrijven.

Er zijn onder meer plannen voor een landelijke organisatie die investeringen moet stimuleren. Ook wil het kabinet technologische vernieuwing sneller op gang helpen.

Meer aandacht voor gezondheid

De zorg moet volgens het kabinet betaalbaar en voor iedereen beschikbaar blijven. Daarom wil het kabinet meer aandacht voor het voorkomen van gezondheidsproblemen. Ook wil het fraude in de zorg aanpakken en de zorg eenvoudiger en beter organiseren.

Daarnaast noemt het kabinet de jeugdzorg. Dat onderwerp speelt ook in Drenthe een belangrijke rol.

Minder ingewikkelde regels

Het kabinet wil regels voor inwoners, bedrijven en organisaties eenvoudiger maken. Vanaf dit najaar komt er ieder jaar een wet waarmee overbodige regels worden geschrapt of aangepast.

Het doel is om ieder jaar minstens vijfhonderd regels te schrappen of eenvoudiger te maken. Dat kan bijvoorbeeld gevolgen hebben voor het aanvragen van vergunningen en subsidies en voor de dienstverlening van de overheid.

Salderingsregeling stopt

De salderingsregeling voor zonnepanelen stopt op 1 januari 2027.

Nu kunnen mensen met zonnepanelen de stroom die zij aan het elektriciteitsnet leveren, aftrekken van de stroom die zij zelf gebruiken. Bijvoorbeeld: levert een huishouden 1.000 kWh aan het net en gebruikt het 2.000 kWh, dan hoeft het maar voor 1.000 kWh te betalen.

Vanaf 2027 kan dat niet meer. Mensen met zonnepanelen krijgen dan nog wel een vergoeding voor de stroom die zij terugleveren, maar kunnen deze stroom niet meer wegstrepen tegen hun eigen verbruik.

Vrijheidsbijdrage geschrapt

De eerder geplande ‘vrijheidsbijdrage’ gaat niet door. Met deze bijdrage zouden burgers en bedrijven extra belasting betalen om hogere uitgaven aan defensie mogelijk te maken.

Doordat de bijdrage wordt geschrapt, voorkomt het kabinet een lastenverzwaring van ongeveer 1,5 miljard euro. Ook krijgen werkenden een hogere arbeidskorting. Dat is een korting op de belasting die mensen met een inkomen uit werk betalen.

De extra uitgaven aan defensie gaan wel door. In de Troonrede staat dat in de begroting voor 2027 opnieuw flink meer geld beschikbaar komt voor defensie. Nederland wil daarmee onder meer de krijgsmacht versterken en intensiever samenwerken met internationale bondgenoten.