De oplopende kosten van regionale samenwerkingen zorgen voor discussie in de Emmense politiek. De gemeente moet in 2027 honderdduizenden euro’s extra uittrekken voor onder meer SamenDrenthe, de Veiligheidsregio Drenthe en de Omgevingsdienst Drenthe. Hoewel veel partijen het belang van deze organisaties erkennen, klinkt in de gemeenteraad een duidelijke roep om meer grip op de uitgaven.

Gemeenten werken via zogenoemde gemeenschappelijke regelingen samen op gebieden als publieke gezondheid, brandweerzorg, milieu, werk en inkomen en vervoer. Voor 2027 vragen deze organisaties samen ongeveer 27,66 miljoen euro van Emmen. In de gemeentelijke budgetten is hiervoor ongeveer 26,68 miljoen euro beschikbaar.

Niet het volledige verschil wordt verwerkt in de gemeentebegroting. Zo verwacht Emmen dat het uiteindelijke tekort bij werkontwikkelbedrijf EMCO lager uitvalt. Per saldo houdt de gemeente voor 2027 rekening met een nadeel van ongeveer 573.000 euro. Volgens de huidige ramingen kunnen de extra kosten in 2030 oplopen tot ongeveer 1,47 miljoen euro.

Zorgen over grip op uitgaven

Tijdens de commissievergadering van donderdagavond bleek dat vrijwel alle fracties kritisch kijken naar de stijgende kosten. Wakker Emmen vroeg zich af of raadsleden bij omvangrijke en ingewikkelde begrotingen voldoende kunnen beoordelen of extra uitgaven echt noodzakelijk zijn.

De VVD wil onderzoeken of gemeenschappelijke regelingen kosten kunnen besparen door bijvoorbeeld ondersteunende diensten met elkaar te delen. Ook PVV, 50PLUS en andere fracties benadrukten dat hogere bijdragen niet vanzelfsprekend mogen zijn. Zij willen meer inzicht in prioriteiten, doelmatigheid en de resultaten die tegenover de extra uitgaven staan.

D66 legde een ander accent. Volgens de partij hebben veel samenwerkingsverbanden de afgelopen jaren juist weinig financiële ruimte gekregen. Daardoor zijn noodzakelijke investeringen uitgesteld en moeten organisaties nu opnieuw bij gemeenten aankloppen voor extra geld.

Meer personeel nodig bij Veilig Thuis

Een van de kostenstijgingen is te zien bij SamenDrenthe, waar onder meer GGD Drenthe onder valt. Het aantal meldingen bij de Openbare Geestelijke Gezondheidszorg en Veilig Thuis is fors toegenomen. Voor Emmen zorgt de begroting in 2027 voor een nadeel van ruim 163.000 euro.

Wethouder Raymond Wanders benadrukte tijdens de vergadering dat een deel van de uitbreiding noodzakelijk is. Zo moet Veilig Thuis vanaf 1 januari 2027 dag en nacht bereikbaar en bemenst zijn. Daarnaast gelden wettelijke termijnen voor het afhandelen van meldingen.

“Als de telefoon vaker gaat en er worden meer meldingen gedaan, heb je meer mensen nodig”, hield Wanders de commissie voor.

Volgens de wethouder heeft de GGD bovendien nauwelijks reserves om de extra kosten op te vangen. Gemeenten hebben die reserves volgens hem in eerdere jaren afgeroomd.

Achterstanden bij Omgevingsdienst

Ook de Omgevingsdienst Drenthe heeft meer geld nodig. Door een grotere en ingewikkeldere hoeveelheid werk zijn achterstanden ontstaan bij het verlenen van vergunningen. Voor Emmen bedraagt het nadeel in 2027 bijna 67.000 euro.

GroenLinks wees erop dat niet alleen de vergunningverlening aandacht nodig heeft. Ook toezicht en handhaving zijn volgens de partij belangrijk, bijvoorbeeld bij zeer zorgwekkende stoffen en lozingen. Andere fracties vroegen vooral aandacht voor de stijgende overheadkosten.

Extra geld voor brandweer

De grootste extra bijdrage is voor de Veiligheidsregio Drenthe: ongeveer 343.000 euro. Verschillende partijen steunen investeringen in materieel, vakbekwaamheid en de vrijwillige brandweer. Tegelijkertijd vragen zij zich af of sommige uitgaven over meerdere jaren kunnen worden verdeeld.

Ook de financiële situatie bij EMCO kwam aan bod. Daar speelt de voorgenomen samenvoeging met Menso NV tot één werkontwikkelbedrijf. De begroting van EMCO laat voor 2027 een verlies van ruim 3 miljoen euro zien.

Wanders weersprak dat de financiële vooruitzichten door de samenvoeging verslechteren. Volgens hem laat de meerjarenraming juist zien dat de bedrijfsvoering de komende jaren verbetert.

Raad vraagt zich af hoeveel invloed er nog is

Naast de stijgende kosten ontstond discussie over de invloed van de gemeenteraad. Onder meer ChristenUnie, CDA, PVV en Hart voor Emmen wezen erop dat bij enkele organisaties de termijn voor een formele zienswijze al is verstreken. In sommige gevallen is de begroting zelfs al vastgesteld.

Het college stelt voor om positief te reageren op de begrotingen voor 2027. Voor de bedragen voor 2028, 2029 en 2030 wil het college zich nog niet vastleggen.

De gemeenteraad neemt later deze maand een definitief besluit.