De gemeente Emmen wil organisaties en personen die natuurerfgoed beheren voortaan officieel kunnen erkennen als natuurerfgoedbeheerder. Het college heeft hiervoor een nieuwe verordening opgesteld. De gemeenteraad wordt gevraagd deze op 24 september vast te stellen.

Onder natuurerfgoed verstaat de gemeente natuur, landschap en cultuurhistorische elementen die van bijzondere betekenis zijn voor bijvoorbeeld de identiteit, biodiversiteit en geschiedenis van Emmen. Het gaat onder meer om bossen, veengebieden, kanalen en andere landschappelijke elementen.

In de gemeente zijn al verschillende organisaties actief met het beheer van natuurerfgoed. Een juridische basis om hen formeel als natuurerfgoedbeheerder aan te wijzen, ontbreekt echter. De huidige Erfgoedverordening uit 2010 biedt die mogelijkheid niet.

Voorwaarden voor erkenning

Met de nieuwe verordening kan het college personen en organisaties officieel erkennen als natuurerfgoedbeheerder. Daarvoor moeten zij onder meer aantoonbare deskundigheid hebben, over een beheerplan beschikken en voldoende organisatorische en financiële mogelijkheden hebben.

Erkende beheerders moeten volgens het goedgekeurde beheerplan werken. Ook moeten zij meewerken aan toezicht en evaluaties. De gemeente wil daarnaast een openbaar register bijhouden van erkende beheerders.

Een erkenning betekent niet automatisch dat een beheerder subsidie van de gemeente krijgt. Er komt geen aparte subsidieregeling. Eventuele financiële ondersteuning vanuit de gemeente moet via bestaande mogelijkheden voor incidentele subsidies worden aangevraagd.

Commissie kritisch over nut

Tijdens de commissievergadering van donderdagavond bleek dat meerdere fracties vragen hebben over de meerwaarde van de regeling. Onder meer D66, SP en GroenLinks wilden weten wat organisaties concreet aan de officiële status hebben.

Ook waren er zorgen over extra bureaucratie. 50PLUS waarschuwde dat vooral kleinere organisaties moeite kunnen hebben met de eisen voor deskundigheid, capaciteit en beheerplannen. Forum voor Democratie vroeg of kleine en particuliere beheerders onder dezelfde voorwaarden gebruik kunnen maken van de regeling.

GroenLinks vroeg zich daarnaast af welk probleem de gemeente met de nieuwe verordening wil oplossen. Ook de PVV en Hart voor Emmen plaatsten vraagtekens bij de noodzaak en de juridische gevolgen. Hart voor Emmen vroeg onder meer aandacht voor eigendom, privacy en de voorgenomen koppeling van het openbare register aan het Omgevingsplan.

Wakker Emmen en de VVD waren positiever over het voorstel. Wakker Emmen ziet de erkenning vooral als waardering voor organisaties en vrijwilligers die zich inzetten voor het natuurerfgoed. De fractie vindt wel dat onnodige bureaucratie moet worden voorkomen.

Wethouder: erkenning opent deur naar andere subsidies

Wethouder Monique Kuipers benadrukte aanvankelijk dat de verordening vooral duidelijke spelregels vastlegt om organisaties op een eerlijke en transparante manier te erkennen. Meerdere fracties namen daar geen genoegen mee. Zij wilden weten welk concreet voordeel de officiële status organisaties biedt.

Na een schorsing gaf Kuipers meer uitleg. Volgens haar kan een formele erkenning organisaties helpen om te voldoen aan voorwaarden voor het aanvragen van landelijke en Europese subsidies. „Deze verordening opent deuren om bovengemeentelijke subsidies aan te vragen voor de organisaties”, aldus de wethouder.

De erkenning geeft geen automatisch recht op gemeentelijke subsidie. Subsidieaanvragen bij de gemeente worden afzonderlijk beoordeeld. Volgens Kuipers heeft de gemeente over de juridische constructie informatie ingewonnen bij de landsadvocaat. Een eerdere poging om de positie van beheerders via de Omgevingsvisie te regelen, gaf organisaties volgens haar niet de benodigde juridische status.

Niet alle vragen werden tijdens de vergadering beantwoord. Het college komt nog schriftelijk terug op onder meer de precieze subsidiemogelijkheden, mogelijke bureaucratie, de relatie met het Omgevingsplan en enkele juridische kwesties.