In de gemeente Emmen heeft ongeveer 11 procent van de inwoners moeite met één of meer basisvaardigheden. Tijdens de Week van lezen en schrijven, van 8 tot en met 15 september, vraagt Taalpunt Emmen daarom extra aandacht voor dit onderwerp. De belangrijkste boodschap: praat erover.
Lezen, schrijven, rekenen en omgaan met een computer of telefoon zijn bijna iedere dag nodig. Op het werk, thuis, bij de dokter of bij het regelen van geldzaken. Als dat lastig is, kan dat grote gevolgen hebben voor het dagelijks leven.
Toch is het lang niet altijd zichtbaar wanneer iemand moeite heeft met basisvaardigheden. Mensen bedenken soms manieren om situaties te vermijden. “Ik heb mijn bril niet bij me”, “Vul jij het even in?” of “Ik doe het thuis wel.” Schaamte kan ervoor zorgen dat mensen lang wachten voordat ze hulp vragen.
Een volwassene is laaggeletterd wanneer diegene moeite heeft met lezen, schrijven en/of rekenen. Daardoor kunnen bijvoorbeeld brieven moeilijk te begrijpen zijn, digitale berichten voor problemen zorgen of afspraken worden gemist.
Ook in de eigen omgeving kan iemand hiermee te maken hebben zonder dat dit direct opvalt. Soms vraagt iemand regelmatig hulp bij een brief of formulier. Anderen zijn juist erg goed geworden in het verbergen van wat ze lastig vinden.
De oorzaken verschillen. Sommige mensen hebben vroeger onvoldoende leren lezen en schrijven, terwijl anderen deze vaardigheden in de loop van de tijd minder goed zijn gaan beheersen. Ook de steeds digitalere samenleving maakt zelfstandig meedoen voor sommige mensen moeilijker.
Volgens Taalpunt Emmen kunnen mensen in de directe omgeving daarom een belangrijke rol spelen. Door signalen te herkennen, erover te praten en iemand te wijzen op ondersteuning, kan de stap naar hulp kleiner worden.
“Je ziet het niet altijd aan iemand. Mensen zijn vaak heel goed geworden in het verbergen van wat ze lastig vinden”, zegt Taalpuntcoördinator Caroline Habing. “Daarom willen we vooral zeggen: praat erover. Je hoeft je er niet voor te schamen en er is hulp.”
Om dat gesprek makkelijker te maken, introduceert Taalpunt Emmen tijdens de Week van lezen en schrijven twee nieuwe hulpmiddelen: de Routewijzer en Praatkaarten.
De Routewijzer is bedoeld voor werkgevers en helpt hen om signalen bij medewerkers te herkennen, het onderwerp bespreekbaar te maken en passende ondersteuning te vinden.
De Praatkaarten kunnen door vrijwilligers, professionals en werkgevers worden gebruikt om op een laagdrempelige manier over basisvaardigheden te praten. De kaarten zijn verkrijgbaar bij de verschillende vestigingen van Facet.
Ook ZO!34 besteedt tijdens de Week van lezen en schrijven aandacht aan het onderwerp. In het programma Taalpraat gaat presentator René Posthuma in gesprek met inwoners, ervaringsdeskundigen, vrijwilligers en professionals.
Aan de hand van persoonlijke verhalen en herkenbare situaties laten zij zien wat het betekent wanneer lezen, schrijven, rekenen of digitale vaardigheden lastig zijn. Ook wordt besproken welke hulp er beschikbaar is. De nieuwe hulpmiddelen van Taalpunt Emmen komen eveneens aan bod.
In aflevering 1 staat het thema Digitaal centraal. Presentator René Posthuma sprak daarover met Jan Huizing, voormalig eigenaar van de Bikbar en deelnemer aan computercursussen bij Facet, Maren van Essen, coördinator Basisvaardigheden en Digitale Inclusie bij Facet, en Osmar Siebum, Wandelend Informatie Medewerker bij Facet.