Opwelling of voorbedachte rade? Richard K. in discussie met rechters tijdens hoger beroep

Foto: ZO!34 / Wiebe Veenstra

Het hoger beroep in de zaak rond de dubbele moord in Weiteveen is maandag begonnen. Richard K. werd vorig jaar veroordeeld tot levenslang voor het doden van Sam en Ineke op 16 januari 2024. In het Paleis van Justitie in Leeuwarden stond tijdens de eerste dag vooral de vraag centraal hoe K. tot zijn daden kwam.

Rechtbankverslaggever Ineke Kemper volgde de zaak en vertelde erover in De Avond Van. Ze legt uit wat er op de eerste dag is gebeurd en hoe de komende dagen eruit komen te zien.

Richard K. bekende eerder dat hij Sam en Ineke heeft gedood. Over de vraag hoe dat juridisch moet worden beoordeeld, verschillen K. en zijn advocaat van mening met het Openbaar Ministerie. De verdediging stelt dat K. handelde in een opwelling en dat er daarom geen sprake was van moord met voorbedachten rade.

Maandag nam het hof uitgebreid met K. door wat er voor en tijdens de moorden gebeurde. Ook werd gekeken naar zijn stemming in de dagen ervoor.

Herseninfarcten

Een belangrijk onderwerp daarbij is de gezondheid van K. Voor de moorden kreeg hij meerdere herseninfarcten, waardoor hij hersenschade opliep. Volgens deskundigen is die schade niet zo ernstig dat deze veel invloed heeft gehad op zijn handelen.

K. en zijn advocaat denken daar anders over. Volgens de verdediging kan de hersenschade ervoor hebben gezorgd dat K. impulsiever reageert, sterker reageert op bepaalde prikkels en gedragsveranderingen heeft gekregen. Dat zou volgens hen passen bij het standpunt dat hij in een opwelling handelde.

Ook de berichten en livestreams die K. voorafgaand aan de moorden op Facebook plaatste, kwamen aan bod. In de periode voor de dubbele moord waren er veel ruzies tussen K. en het echtpaar. Een deel daarvan werd via Facebook gedeeld.

‘Dit is mijn laatste kans’

Volgens Kemper stelde K. zich tijdens de zitting strijdbaar en emotioneel op. Hij ging meerdere keren in discussie met de rechters. "Ik ben ook heel strijdbaar, dit is mijn laatste kans", zei K. tijdens de behandeling van zijn zaak. Ook vertelde hij dat hij er doorheen zit en zichzelf een wrak vindt. "De kans dat ik levend de gevangenis verlaat, is heel klein."

K. zit sinds zijn aanhouding vast en mocht zijn hoger beroep niet in vrijheid afwachten.

Beelden van de moorden getoond

Tijdens de zitting werden ook camerabeelden van beide moorden bekeken. De advocaat van K. maakte daar bezwaar tegen. Volgens hem was het niet nodig om de beelden opnieuw te tonen, omdat ze tijdens de eerdere behandeling van de zaak al waren bekeken.

Het hof besloot de beelden toch te laten zien. Volgens de rechters zijn ze belangrijk om te kunnen beoordelen wat er precies is gebeurd en of K. handelde vanuit een plotselinge opwelling of volgens een vooraf bedacht plan.

"Wij denken dat het nodig is om met elkaar ernaar te kijken en te bespreken wat er nou precies gebeurd is. Was het een opwelling of was het bedacht?", zei het hof daarover.

"Dit zijn best heftige beelden om te zien", vertelt Kemper.

Familieleden verlaten de zaal

In de rechtszaal waren maandag familieleden van zowel Sam als Ineke aanwezig. Voor de inhoudelijke behandeling begon, sprak de voorzitter van het hof hen kort toe. Niet iedereen wilde de camerabeelden opnieuw zien. Enkele familieleden verlieten de zaal voordat deze werden getoond.

Dinsdag krijgen de nabestaanden zelf een belangrijke rol in de rechtszaak. Zij kunnen dan gebruikmaken van hun spreekrecht. Ook wordt namens de kinderen van Sam en Ineke een verklaring afgelegd.

Nieuwe strafeis

Daarna is het Openbaar Ministerie aan zet. Dinsdag volgt de strafeis tegen Richard K. Bij de eerste rechtszaak in Assen eiste het OM een levenslange gevangenisstraf. De rechtbank legde die straf uiteindelijk ook op.

Volgens Kemper is er sinds die uitspraak inhoudelijk weinig veranderd in de zaak. Zij verwacht daarom dat het Openbaar Ministerie opnieuw levenslang zal eisen.

Woensdag is de derde en laatste zittingsdag. Dan krijgt de verdediging het woord voor het pleidooi en mag ook Richard K. zelf nog spreken.

Daarna trekt het hof zich terug om tot een oordeel te komen. Een uitspraak wordt niet direct verwacht. Volgens Kemper kan die nog enkele weken op zich laten wachten. Woensdag wordt naar verwachting bekendgemaakt wanneer het hof uitspraak doet.

Lees ook
Richard K. in hoger beroep tegen levenslang