Geschreven door Mart Beuker

Financieel misbruik: het is de meest voorkomende vorm van ouderenmishandeling. Maar waar een blauw oog een duidelijk signaal is voor mogelijke fysieke mishandeling, zijn financiële problemen veel onzichtbaarder. Om ervoor te zorgen dat signalen toch goed herkend worden, maakte Renate Mazenier uit Emmen een signaleringskaart voor professionals.

Mazenier werkt als sociaal werker bij Sedna in de Emmer-wijk Bargeres. Daar kwam ze in aanraking met een schrijnend geval van financieel misbruik, waarna ze zich afvroeg of organisaties de signalen goed herkennen. Uit haar afstudeeronderzoek bleek dat er ruimte was voor meer hulpmiddelen om het misbruik te signaleren.

In het zicht

"We hebben bijvoorbeeld een doos met informatie van de rijksoverheid. Alleen gaat die de kast in en dan wordt het weer zo'n onderwerp waarvan we allemaal weten dat het er is, maar hoe zorg je ervoor dat het actueel blijft?", vroeg Mazenier zich af.

De oplossing: een signaleringskaart. Een a4'tje met een opsomming van signalen die erop kunnen wijzen dat iemand slachtoffer is. Signalen als angst of ongemak over geldzaken, schulden, invloed van anderen of verloren eigendommen. Het kan erop wijzen dat een oudere te maken heeft met financieel misbruik.

Het grote voordeel van de signaleringskaart is dat deze gewoon in het zicht hangt. Mazenier: "Doordat je het steeds ziet, ben je er onbewust mee bezig."

Mazenier maakte ook een gesprekskaart, die gebruikt kan worden voor gesprekken met slachtoffers. Beide hulpmiddelen voor professionals ontwikkelde ze tijdens afstudeeronderzoek voor de opleiding sociaal werk van NHL Stenden.

Schaamte

Financieel misbruik heeft volgens de sociaal werker grote gevolgen voor slachtoffers. "De daders zijn vaak iemand die je denkt te kunnen vertrouwen. Dat betekent dat je in de toekomst niet meer snel iemand kan vertrouwen."

"Wat wij ook vaak zien is dat veel mensen last hebben van schaamte. Financieel misbruik overkomt je, dus is het vertrouwen al weg en dan is er ook schaamte om het te bespreken", aldus Mazenier. Volgens haar is het daarom ook belangrijk dat professionals zonder oordeel luisteren wanneer het gaat over geldzaken. Daarom heeft ze naast de signaleringskaart ook een gesprekskaart gemaakt.

Brede inzet in Emmen

De signaleringskaart is al te vinden in alle spreekkamers van Sociaal Werk Sedna. Daarnaast zijn de signalerings- en gesprekskaart ook gedeeld met andere organisaties in Emmen, zoals het Geldloket en woningcorporaties.

"Ik heb echt niet de illusie dat er door deze kaart straks helemaal geen financieel misbruik meer is, maar als het bij een aantal gevallen minder kan worden of eerder ingegrepen kan worden, zou het al mooi zijn", besluit Mazenier.