De komende jaren gaan veel ervaren ambtenaren bij gemeenten en de provincie Drenthe met pensioen. Volgens de Vereniging Drentse Gemeenten kan rond 2030 zelfs sprake zijn van een 'personeelsravijnjaar', waarin veel kennis en ervaring tegelijk verdwijnen. Hoe bereidt de gemeente Emmen zich daarop voor? En welke maatregelen neemt zij om de dienstverlening op peil te houden? Wij zochten het uit.

Gemiddeld stroomt jaarlijks tussen de 3 en 4 procent van de medewerkers van de gemeente Emmen uit vanwege pensionering. Dat lijkt op het eerste gezicht geen schrikbarend percentage, maar over meerdere jaren betekent het dat een aanzienlijk deel van de organisatie vervangen moet worden. De gemeente zegt de ontwikkelingen daarom nauwlettend te volgen.

Lees ook

Groei personeelstekorten bij gemeenten: hoe zit dat in Emmen en Coevorden?

"Net als veel andere organisaties heeft de gemeente Emmen te maken met een vergrijzend personeelsbestand. Daardoor gaat de komende jaren een aantal van onze medewerkers met pensioen. We volgen deze ontwikkelingen goed, zodat we op tijd kunnen inspelen op de toekomstige personeelsbehoefte en de dienstverlening aan onze inwoners op peil blijft," laat de gemeente weten.

Geen specifiek ravijnjaar

Waar de Vereniging Drentse Gemeenten waarschuwt voor een piek rond 2030, ziet Emmen de situatie minder als een probleem dat zich in één jaar voordoet. Volgens de gemeente is de arbeidsmarkt al langere tijd krap en blijft dat naar verwachting voorlopig zo.

Daarom kiest Emmen ervoor om voortdurend vooruit te kijken, in plaats van zich op één specifiek jaar te richten.

"Het is lastig om één specifiek jaar aan te wijzen waarin de gevolgen het grootst zijn. We hebben voortdurend aandacht voor de gevolgen van vergrijzing, de uitstroom van medewerkers en de veranderende arbeidsmarkt, zodat we hier tijdig op kunnen inspelen."

Investeren in aantrekkelijk werkgeverschap

Om voldoende personeel aan te trekken én te behouden, zet de gemeente stevig in op aantrekkelijk werkgeverschap. Daarbij gaat het niet alleen om het werven van nieuwe collega's, maar ook om het behouden van huidige medewerkers.

Nieuwe medewerkers krijgen een uitgebreid inwerkprogramma en begeleiding. Daarnaast investeert de gemeente in opleidingen, persoonlijke ontwikkeling, vitaliteit, werkplezier en een goede balans tussen werk en privé. Volgens Emmen zijn dit belangrijke voorwaarden om medewerkers langdurig aan de organisatie te binden.

Ook de manier waarop vacatures worden ingevuld, verandert. De gemeente kijkt steeds minder uitsluitend naar diploma's en werkervaring en juist meer naar talent en ontwikkelpotentieel. Via de eigen werken-bij-website, onderwijsinstellingen, banenmarkten en online wervingscampagnes probeert Emmen een bredere doelgroep te bereiken.

De Pluktuin als proef voor nieuw talent

Een opvallend voorbeeld van die vernieuwde aanpak is De Pluktuin, een pilot waarmee de gemeente Emmen op een andere manier nieuw personeel werft.

In plaats van alleen te selecteren op een passend cv, kijkt Emmen vooral naar wat mensen kunnen leren en waar hun talenten liggen. Tien medewerkers startten in het najaar van 2025 met deze pilot. Zij maken kennis met verschillende werkzaamheden binnen de gemeentelijke organisatie. Daarna wordt bekeken waar zij het beste tot hun recht komen.

Volgens de gemeente biedt deze aanpak kansen aan mensen die bij een traditionele sollicitatieprocedure mogelijk buiten beeld zouden blijven. Tegelijkertijd bouwt de organisatie aan een toekomstbestendig personeelsbestand dat beter aansluit op de veranderende arbeidsmarkt.

Vooral specialistische functies lastig

Hoewel de gemeente op dit moment geen specifieke afdelingen aanwijst waar de problemen het grootst zijn, zijn er wel functies die moeilijk vervuld kunnen worden.

"Zoals bij veel werkgevers zijn sommige functies lastiger in te vullen dan andere. Dat geldt vooral voor specialistische functies waar landelijk veel vraag naar is en weinig aanbod beschikbaar is," aldus de gemeente.

Welke functies dat precies zijn, verschilt volgens Emmen en verandert bovendien in de loop van de tijd.

Samenwerking in de regio

Om de uitdagingen op de arbeidsmarkt het hoofd te bieden, zoekt Emmen nadrukkelijk de samenwerking met andere gemeenten. Zo werkt de gemeente samen met Coevorden, Borger-Odoorn en de Vereniging Drentse Gemeenten.

Door kennis, ervaringen en oplossingen te delen, hopen de gemeenten elkaar te versterken in een arbeidsmarkt die steeds krapper wordt.

Landelijke uitdaging

De situatie in Emmen staat niet op zichzelf. In heel Nederland kampen gemeenten met een vergrijzend personeelsbestand en een steeds krappere arbeidsmarkt. Daardoor wordt het lastiger om vacatures te vervullen, terwijl tegelijkertijd veel ervaren medewerkers de komende jaren met pensioen gaan. Dat vergroot de druk op gemeentelijke organisaties en maakt investeringen in nieuwe vormen van werving en personeelsontwikkeling noodzakelijk.