Hitterecord na hitterecord werd eind juni verbroken. Temperaturen rond de 40 graden zullen door de opwarming van de aarde steeds vaker voorkomen, zeggen wetenschappers. Afgelopen maand bleek dat veel evenementen werden afgelast, scholen sloten en dat er veel problemen waren op het spoor. Meerdere gemeenten hebben een eigen hitteplan klaarliggen, maar hoe zit dat eigenlijk in Emmen en Coevorden?

De temperaturen klimmen eind deze week weer richting de 30 graden. Een nieuwe hittegolf is volgens weermodellen niet uitgesloten.

Gevolgen hittegolf

De hitte heeft grote gevolgen. Zo stierven er tijdens de vorige hittegolf bijna 500 mensen. Ook moest er gestrooid worden op wegen om het asfalt koel te houden en liepen in veel huizen de temperaturen flink op.

Worden er geen maatregelen genomen? Dan is er in 2050 tussen de € 77,5 en € 173,6 miljard aan klimaatschade. Volgens de Rijksoverheid is klimaatadaptatie noodzakelijk. Denk hierbij aan meer groen in steden en dorpen, maar bijvoorbeeld ook aan het verstevigen van dijken.

Lokaal hitteplan

Verschillende Nederlandse gemeenten hebben een zogenoemd hitteplan klaarliggen. Met name in de stad kan het wel zeven graden warmer zijn dan in het buitengebied. In een hitteplan staan maatregelen om (kwetsbare) inwoners te beschermen tegen de gevolgen van de warmte. Je kunt het zien als een soort draaiboek. Zijn er voldoende afkoelplekken? Welke maatregelen moeten er op scholen worden getroffen? En wat kunnen we doen om ouderen te beschermen?

Het Rode Kruis en het Klimaatverbond telden zo'n 128 gemeenten met een hitteplan. Dit betekent dat 214 gemeenten dat niet hebben, waaronder Coevorden en Emmen.

In Utrecht en Gelderland kregen gemeenten financiële middelen van de provincie. Al in 2019 bracht het Klimaatverbond de Handreiking Lokaal Hitteplan uit om gemeenten te ondersteunen bij het opstellen van een eigen lokaal hitteplan.

Emmen

In 2023 werden door Hart voor Emmen vragen gesteld over hittestress en een uitvoeringsplan klimaatadaptatie. Dit kwam opnieuw ter sprake tijdens de commissievergadering van 6 juni. Christiaan Hindriks (PvdA) vroeg zich af of door het college een klimaatstresstest is uitgevoerd, omdat deze in 2025 geactualiseerd zou worden. Daarnaast vroeg hij of de gemeente werkt aan een lokaal hitteplan.

"De gemeente Emmen heeft geen eigen hitteplan of specifieke afspraken met partners, maar volgt bij hitte de adviezen van het Nationaal Hitteplan, GGD Drenthe en de Veiligheidsregio", antwoordde wethouder Albert-Jan Jakobs.

De wethouder gaf aan dat de aanpak zich richt op ruimtelijke maatregelen, zoals vergroening, waterberging en een klimaatbestendige inrichting. "Met deze maatregelen wordt structureel ingezet op het verminderen van de hittestress en het beschermen van de leefomgeving."

Coevorden

De gemeente Coevorden zegt momenteel bezig te zijn met het opstellen van een 'lokale strategie' om zich voor te bereiden op het veranderende klimaat. "Onderdeel daarvan is een onderzoek naar waar in de gemeente Coevorden de meest kwetsbare gebieden liggen, welke maatregelen de risico's op overlast en schade beperken en op welke wijze deze maatregelen kunnen worden toegepast", aldus de gemeente op haar website. Coevorden geeft aan dit samen te doen met inwoners, bedrijven en andere belanghebbenden.

Opwarming van de aarde

Wetenschappers kunnen bij extreme weergebeurtenissen kijken of deze ook hadden plaatsgevonden als de wereld niet was opgewarmd door fossiele brandstoffen. Uit onderzoeken blijkt niet dat al het extreme weer komt door de opwarming van de aarde.

Er is echter wel een sterke invloed merkbaar, doordat klimaatverandering de intensiteit van hittegolven veel groter heeft gemaakt. Ze duren bijvoorbeeld langer, zijn warmer en komen vaker voor dan voorheen. ‘Koele’ zomerdagen onder de 15 graden komen bijna niet meer voor; de laatste was op 5 juni 2020 in De Bilt.

Weersomstandigheden en klimaat zijn niet hetzelfde, want klimaat is weer dat over een lange periode wordt gemeten. Hierdoor zijn wetenschappers voorzichtig met het leggen van verbanden.

Weersextremen in de toekomst

Tegenwoordig komt eens in de elf jaar een hittegolf voor; vroeger was dat eens in de vijftig jaar, wat een groot verschil is. Hittegolven in Nederland komen drie keer vaker voor dan voorheen en zijn intenser dan vroeger.

Die van 1976 staat nog in de recordboeken: “De zomer van 1976 laat zien dat weersextremen van alle tijden zijn, maar klimaatverandering maakt ze ingrijpender. Aanpassing vraagt om zowel fysieke maatregelen als gedragsverandering”, aldus het KNMI in het klimaatbericht van 15 juni 2026.

Het artikel besluit met: “De vraag is niet óf we met weersextremen te maken krijgen, maar hoe goed we daarop voorbereid zijn.”

Lees ook

Extreme hitte deze week: opwarming van aarde voelbaar