Tijdens de behandeling van de Kaderbrief op donderdag 25 juni hebben de fracties in de gemeenteraad van Emmen in totaal 34 moties ingediend. De voorstellen lopen uiteen van sociale voorzieningen en jeugdzorg tot verkeersveiligheid, wonen, Wildlands en duurzaamheid. De moties kwamen donderdagavond in de gemeenteraad in stemming.
De meeste moties werden ingediend door de PVV (zeven), gevolgd door Hart voor Emmen, GroenLinks, CDA, FvD, Volkspartij Emmen, D66 en 50PLUS. Ook Wakker Emmen en de PvdA dienden voorstellen in.
Donderdagavond vond de tweede termijn van het debat over de Kaderbrief plaats. Tijdens deze termijn werden de ingediende moties besproken. Twee moties werden ingetrokken en de VVD diende nog een nieuwe motie in. Veel moties waren verder aangepast. Hieronder een overzicht van de reacties van alle partijen in de tweede termijn.
Wakker Emmen kijkt met een positief-kritische blik naar de beleidsarme Kaderbrief en benadrukt dat de financiële vooruitzichten vragen om realistische keuzes en een zorgvuldige afweging van nieuwe plannen. De coalitiepartij zegt open te staan voor goede ideeën van alle fracties en beoordeelt moties vooral op inhoud, kosten en uitvoerbaarheid. Volgens Wakker Emmen is er een belangrijk verschil tussen moties die door het college worden ontraden en moties die als overbodig worden bestempeld, omdat die laatste juist als steun of extra stimulans voor bestaand beleid kunnen dienen. De partij blijft inzetten op investeringen in de toekomst van Emmen, maar vindt dat nieuwe ambities alleen mogelijk zijn als daar een solide financiële dekking tegenover staat en de basisvoorzieningen in dorpen en wijken behouden blijven.
Het CDA is positief over de aangepaste werkwijze rond de Kaderbrief, maar kritisch op de eerste reactie van het college op de ingediende moties. Volgens de partij was die reactie rommelig en onvoldoende voorbereid. De fractie benadrukt dat de gemeente voor lastige financiële keuzes staat en dat niet alle ambities tegelijk kunnen worden uitgevoerd. Daarnaast pleit het CDA voor behoud en versterking van ontmoetingsplekken in dorpen en wijken, steunt het maatregelen om de jeugdzorgkosten beheersbaar te houden en roept het college opnieuw op te onderzoeken of een culturele instelling met nationale of internationale uitstraling een plek kan krijgen in het nieuwe onderkomen van DIEP.
De PvdA noemt wonen de belangrijkste prioriteit voor de komende jaren en ziet brede steun daarvoor in de gemeenteraad als een positief signaal. De partij benadrukt dat woningen hand in hand moeten gaan met goede voorzieningen, werkgelegenheid en investeringen in projecten als de Greenwise Campus. Tegelijkertijd waarschuwt de fractie dat nieuwe ambities en moties ook uitvoeringskracht en financiële middelen vragen. Volgens de PvdA moet het sociaal domein niet alleen als kostenpost worden gezien, maar juist als een investering in mensen en brede welvaart. Daarom pleit de partij voor zorgvuldige keuzes, waarbij de mens en bestaanszekerheid altijd centraal staan.
Forum voor Democratie pleit voor een sterkere lobby voor een busverbinding naar Delftlanden en Emmen-Zuid, zodat de groeiende wijk over goed openbaar vervoer kan beschikken. Daarnaast vindt de partij dat parkeertarieven niet hoger mogen zijn dan kostendekkend en wil zij kritisch kijken naar gemeentelijke klimaatuitgaven die volgens de fractie niet strikt noodzakelijk zijn. Ook roept Forum op om richting Den Haag duidelijker aan te geven dat gemeenten steeds meer taken krijgen zonder voldoende financiële middelen, waarbij de belangen van de inwoners van Emmen voorop moeten blijven staan.
De VVD benadrukt dat gezonde gemeentefinanciën noodzakelijk zijn om ook in de toekomst te kunnen blijven investeren in voorzieningen en economische ontwikkeling. De partij ziet de oplopende jeugdzorgkosten als een van de grootste financiële uitdagingen en pleit daarom voor duidelijke prioriteiten, met woningbouw, de Nedersaksenlijn, bereikbaarheid en de verdere ontwikkeling van de Greenwise Campus als speerpunten. Daarnaast spreekt de VVD haar steun uit voor Wildlands als economische motor van de regio, maar vraagt zij om realistische financiële verwachtingen. Ook wil de partij het veiligheidsrisicogebied rond het station langer handhaven en blijft zij zich inzetten voor meer bevoegdheden en een korte wapenstok voor boa's, zodat handhavers hun werk veilig kunnen uitvoeren. Hiervoor diende de partij een motie in.
De PVV is kritisch op de manier waarop het college is omgegaan met de vele ingediende moties en vindt dat voorstellen meer op inhoud moeten worden beoordeeld, ongeacht welke partij ze indient. De fractie pleit voor betere monitoring van het sociaal domein, meer inzicht in mogelijke bezuinigingsmaatregelen en een kritische houding tegenover gemeenschappelijke regelingen. Ook wil de PVV onderzoeken of inwoners van Emmen voorrang kunnen krijgen bij sociale huur- en koopwoningen, aandacht voor dak- en thuisloosheid en een structurele aanpak van jongerenparticipatie. Daarnaast vindt de partij dat alle toekomstscenario's voor Wildlands, inclusief een mogelijke verandering van het aandeelhouderschap van de gemeente, open en eerlijk besproken moeten kunnen worden.
D66 kijkt kritisch terug op het verloop van het debat over de Kaderbrief en vindt het teleurstellend dat veel moties volgens de partij zonder voldoende inhoudelijke reflectie zijn ontraden. De fractie benadrukt dat grote maatschappelijke opgaven alleen kunnen worden opgelost door samenwerking, open debat en ruimte voor verschillende ideeën. Daarnaast verzet D66 zich tegen voorstellen die onderscheid maken tussen inwoners op basis van afkomst of geboorteplaats. Volgens de partij wordt het woningtekort vooral veroorzaakt door een gebrek aan nieuwbouw en niet door de komst van statushouders. Ook blijft D66 investeren in klimaat, duurzaamheid en leefbaarheid belangrijk vinden, omdat deze thema's direct invloed hebben op de toekomst van Emmen en haar inwoners.
Veilig Emmen benadrukt dat de inhoud van moties belangrijker is dan de precieze formulering en heeft verschillende voorstellen aangepast om deze beter uitvoerbaar te maken. De partij pleit voor vroegtijdige signalering van problemen bij jongeren door een betere samenwerking tussen onderwijs, jeugdhulp en veiligheidspartners. Ook wil zij dat verkeersveiligheid en toegankelijkheid voor onder meer ouderen en mensen met een beperking nadrukkelijk aandacht blijven krijgen en vraagt zij om tijdige informatie over financiële ontwikkelingen rond Wildlands. Daarnaast vindt Veilig Emmen dat de gemeente moet blijven investeren in eigen medewerkers en kennisbehoud, zodat de afhankelijkheid van externe inhuur op termijn kan afnemen en gemeenschapsgeld doelmatiger wordt besteed.
50PLUS vindt dat het college te veel moties ontraadt, ook wanneer voorstellen geen extra geld kosten, en roept op om initiatieven uit de raad serieuzer te nemen. De partij pleit voor een duidelijk en toegankelijk overzicht van de kosten en subsidies voor wijkcentra en dorpshuizen, zodat zowel de raad als inwoners beter inzicht krijgen in investeringen in leefbaarheid. Daarnaast ziet 50PLUS meerwaarde in het aanbieden van papieren kranten aan minima om laaggeletterdheid, eenzaamheid en sociale uitsluiting tegen te gaan. Uit onvrede over de vele ontradingen door het college kondigt de fractie aan alle moties te steunen, als signaal dat ideeën vanuit de raad op inhoud beoordeeld en gewaardeerd moeten worden.
De ChristenUnie roept op tot meer wijsheid en zorgvuldigheid in het politieke debat en benadrukt dat moeilijke financiële keuzes altijd in het teken moeten staan van het welzijn van inwoners. De partij ziet het sociaal domein, woningbouw, de Nedersaksenlijn, goed onderhoud van wegen en de Greenwise Campus als belangrijke prioriteiten en vraagt daarnaast aandacht voor culturele initiatieven, religieus erfgoed en suïcidepreventie. Volgens de ChristenUnie moeten reserves verstandig worden ingezet, maar mogen noodzakelijke keuzes niet steeds worden doorgeschoven naar de toekomst. De fractie pleit voor kritische evaluaties van bestaand beleid, meer inzicht voor de raad en inwoners en een open gesprek over de financiële consequenties van politieke keuzes, zodat Emmen ook op de lange termijn kan blijven bloeien.
Hart voor Emmen benadrukt dat de gemeenteraad niet alleen moet vertrouwen op goede bedoelingen van het college, maar recht heeft op duidelijke informatie, scenario's en controleerbare afspraken. De partij pleit voor een herijking van de jeugdhulpverordening, zodat de gemeente beter kan sturen op kwaliteit, doelmatigheid en financiële risico's binnen de jeugdzorg. Daarnaast vindt Hart voor Emmen dat de uitvoering van de Wet open overheid kritischer moet worden beoordeeld en dat de raad meer inzicht moet krijgen in de voortgang en eventuele knelpunten. Ook wil de fractie een open discussie over de lokale keuzes rond de huisvesting van statushouders en benadrukt zij dat transparantie en heldere afwegingen noodzakelijk zijn om het vertrouwen van inwoners in het bestuur te behouden.
GroenLinks is kritisch op de manier waarop het college is omgegaan met de vele moties vanuit de oppositie en vindt dat een Kaderbrief juist ruimte moet bieden aan verschillende politieke ideeën en richtingen voor de begroting. De partij pleit ervoor om maatschappelijke effecten en brede welvaart explicieter mee te wegen en inzichtelijk te maken bij toekomstige bezuinigingen, zodat de raad deze afwegingen beter kan controleren. Daarnaast wil GroenLinks dat preventieve voorzieningen, zoals jongerenwerk, wijkteams, schuldenpreventie en mantelzorgondersteuning, zoveel mogelijk worden ontzien, omdat investeren in het sociaal domein volgens de fractie uiteindelijk grotere problemen en hogere kosten voorkomt. Ook benadrukt de partij het belang van transparantie en actieve openbaarmaking van informatie door de gemeente.
De SP vindt dat de financiële problemen van gemeenten niet mogen worden afgewenteld op inwoners en pleit voor een krachtiger gezamenlijk signaal richting Den Haag om voldoende financiële steun af te dwingen. De partij erkent het dilemma rond voorrang voor eigen inwoners op de woningmarkt en benadrukt dat er een evenwicht moet worden gevonden tussen kansen voor lokale woningzoekenden en gelijke behandeling van mensen van buiten de regio. Volgens de SP is er binnen de gemeenteraad brede overeenstemming over de analyse van de problemen en moet die gezamenlijke constatering nu worden omgezet in concrete acties die inwoners zoveel mogelijk ontzien.
In tegenstelling tot vorige week, toen vrijwel alle moties werden ontraden, was het college in de tweede termijn een stuk positiever. Veel gewijzigde moties kregen uiteindelijk het oordeel aan de raad en werden niet langer ontraden.
Na de bespreking van de oordelen van het college werden de moties in stemming gebracht. Van de 33 moties die ter stemming werden voorgelegd, werden er uiteindelijk tien aangenomen.