De gemeenteraad van Emmen besprak donderdag de Kaderbrief 2027. Daarin schetst het college de financiële vooruitzichten voor de komende jaren. Vrijwel alle partijen erkennen dat de gemeente voor moeilijke keuzes staat door oplopende tekorten, maar verschillen van mening over waar de prioriteiten moeten liggen. Van woningbouw en bereikbaarheid tot jeugdzorg en leefbaarheid: iedere fractie legt haar eigen accenten.

Lees ook

Gemeente Emmen staat voor lastige keuzes door oplopende tekorten

Wakker Emmen: realisme boven wensdenken

Coalitiepartij Wakker Emmen noemt de beleidsarme kaderbrief verstandig en realistisch. Volgens de partij moet Emmen blijven investeren in woningbouw, veiligheid, leefbaarheid en economische ontwikkeling, maar wel binnen de financiële mogelijkheden.

De fractie wil onder meer de woningbouw versnellen door beschikbare gemeentelijke locaties in kaart te brengen. Ook vraagt Wakker Emmen aandacht voor het beheersbaar houden van de jeugdzorg, goed onderhoud van wegen en fietspaden en een krachtige lobby richting Den Haag.

CDA: wonen en een sterke samenleving

Voor het CDA staat woningbouw met stip bovenaan de prioriteitenlijst. De partij wil voldoende betaalbare woningen voor jong en oud, met aandacht voor mantelzorgwoningen, studentenhuisvesting en levensloopbestendige woningen. Ook het sociaal domein, de Greenwise Campus, bereikbaarheid en de Nedersaksenlijn behoren volgens het CDA tot de belangrijkste investeringen.

Daarnaast vraagt de partij nadrukkelijk aandacht voor de leefbaarheid in dorpen en wijken. Het CDA wil meer ontmoetingsplekken, betere ondersteuning van mantelzorgers en meer inzicht in initiatieven die de sociale samenhang versterken. Ook veiligheid en duurzaamheid blijven voor de partij belangrijke uitgangspunten.

PvdA: brede welvaart centraal

Voor de PvdA draait de kaderbrief niet alleen om cijfers, maar vooral om de vraag wat keuzes betekenen voor inwoners. De partij zet daarom in op brede welvaart, waarbij woningbouw, economische ontwikkeling, bereikbaarheid en sterke dorpen bijdragen aan betere kansen voor inwoners.

De PvdA waarschuwt tegelijkertijd voor bezuinigingen op het sociaal domein. Volgens de partij moeten ondersteuning, beschut werk en goede zorg behouden blijven. Ook vindt de fractie dat het Rijk gemeenten financieel beter moet ondersteunen en is zij bereid om samen met andere Drentse gemeenten actie te ondernemen.

Forum voor Democratie: eerst de basis op orde

Forum voor Democratie (FvD) wil dat de gemeente zich vooral richt op de basisvoorzieningen voor inwoners. De partij pleit onder meer voor betere bereikbaarheid, lagere parkeertarieven en het schrappen van nieuwe klimaatprojecten die niet wettelijk verplicht zijn.

Daarnaast ziet FvD de jeugdzorg als hoogste prioriteit. Investeringen in buurthuizen, sport, onderwijs en cultuur moeten volgens de partij voorkomen dat jongeren later afhankelijk worden van dure specialistische zorg.

VVD: bouwen, bereikbaarheid en veiligheid voorop

Voor de VVD vormen woningbouw en veiligheid de belangrijkste speerpunten voor de komende jaren. De partij wil alles op alles zetten om sneller woningen te bouwen in Emmen en de dorpen, onder meer door minder regels en meer ruimte voor hoogbouw.

Daarnaast zet de VVD stevig in op veiligheid en economische ontwikkeling. De partij betreurt het afschalen van maatregelen rond het stationsgebied en wil extra aandacht voor toezicht, handhaving en de aanpak van overlast. Ook investeringen in bereikbaarheid, de Nedersaksenlijn, de Greenwise Campus en goed onderhouden wegen blijven volgens de VVD cruciaal voor de economische groei en leefbaarheid van de gemeente.

PVV: financiële discipline

De PVV wil dat de gemeente zich richt op haar kerntaken en kritisch kijkt naar iedere euro die wordt uitgegeven. De partij pleit voor meer inzicht in de resultaten van beleid, strengere controle op uitgaven en een overzicht van mogelijke bezuinigingen.

Daarnaast vraagt de PVV aandacht voor woningen voor eigen inwoners, dak- en thuisloosheid, jongerenparticipatie en de toekomst van Wildlands. Financiële discipline, veiligheid en leefbaarheid vormen daarbij de rode draad.

D66: bezuinigen én slim investeren

D66 vindt dat Emmen niet alleen moet bezuinigen, maar vooral slimmer moet investeren. De partij wil dat de gemeenteraad meer grip krijgt op de financiën door betere informatie over uitgaven, reserves en de resultaten van beleid.

Ook de jeugdzorg verdient volgens D66 een andere aanpak. De partij wil onderzoeken of de gemeente betere kwaliteitsafspraken kan maken met zorgaanbieders en pleit daarnaast voor slimmere aanbestedingen van infrastructurele projecten. Bij financiële keuzes moeten volgens D66 niet alleen de kosten, maar ook de maatschappelijke opbrengsten op de lange termijn worden meegewogen.

Veilig Emmen: investeren in veiligheid en de eigen organisatie

Veilig Emmen legt in haar bijdrage de nadruk op basisvoorzieningen en veiligheid in de openbare ruimte. De partij wil dat verkeersveiligheid, goed onderhouden wegen, fietspaden, voetpaden en openbare verlichting nadrukkelijk prioriteit krijgen in de begroting van 2027.

Daarnaast zet de fractie sterk in op preventie onder jongeren en een financieel gezonde organisatie. Veilig Emmen pleit voor een uitvoeringsplan waarin onderwijs, jongerenwerk, zorg en veiligheid beter samenwerken om problemen vroegtijdig te signaleren en zwaardere jeugdzorg te voorkomen. Ook vraagt de partij om meer transparantie over de financiële risico's rond Wildlands en wil zij de afhankelijkheid van externe inhuur verminderen door te investeren in opleiding, kennisbehoud en vakmanschap binnen de eigen gemeentelijke organisatie.

50PLUS: kiezen voor inwoners

50PLUS waarschuwt dat de gemeente moeilijke financiële keuzes niet langer kan uitstellen. Volgens de partij moeten zorg, Wmo en jeugdhulp altijd voorrang krijgen boven nieuwe grote investeringen. Ook vraagt de fractie duidelijkheid over projecten als het Rensenpark, Nabershof, De Drommedaar en De Koepel.

Daarnaast komt 50PLUS met voorstellen voor een Lokale Inclusie Agenda, meer inzicht in de kosten van wijkcentra en een proef waarbij minima en buurthuizen gratis een regionale krant kunnen ontvangen. Volgens de partij versterken deze maatregelen de betrokkenheid en leefbaarheid in de gemeente en willen zij laaggeletterdheid tegengaan.

ChristenUnie: wijsheid en durven stoppen

De ChristenUnie roept op tot bestuurlijke wijsheid bij de keuzes die de komende jaren gemaakt moeten worden. Volgens de partij moet de gemeenteraad kritischer kijken naar bestaand beleid en durven stoppen met activiteiten die niet langer bijdragen aan de strategische doelen van de gemeente. Ook wil de fractie meer evaluaties en tijdelijke beleidsperiodes, zodat de raad regelmatig opnieuw afwegingen kan maken.

Verder pleit de ChristenUnie voor meer grip op het sociaal domein, betere monitoring van beleid en een open discussie over de OZB. De Nedersaksenlijn blijft voor de partij topprioriteit, omdat die volgens de ChristenUnie als vliegwiel werkt voor andere ontwikkelingen in de gemeente. Ook wil de fractie blijven investeren in een sterke sociale basis in dorpen en wijken.

Hart voor Emmen: duidelijke keuzes maken

Hart voor Emmen vindt dat de kaderbrief weliswaar de financiële problemen benoemt, maar nog onvoldoende laat zien welke keuzes daadwerkelijk gemaakt worden. Volgens de partij moeten veiligheid, onderhoud, leefbaarheid en basisvoorzieningen altijd voorrang krijgen boven nieuwe ambities.

Ook vraagt Hart voor Emmen om meer openheid over de oplopende kosten van de jeugdzorg en aandacht voor praktische voorzieningen, zoals openbare toiletten. Daarnaast pleit de partij voor meer transparantie binnen de gemeentelijke organisatie.

GroenLinks: inwoners centraal bij financiële keuzes

GroenLinks benadrukt dat achter de financiële cijfers inwoners schuilgaan die dagelijks te maken hebben met stijgende energiekosten, bestaansonzekerheid en zorgen over de toekomst van hun kinderen. Volgens de partij mogen bezuinigingen niet ten koste gaan van mensen die het al moeilijk hebben. Politieke keuzes moeten daarom altijd worden beoordeeld op hun maatschappelijke gevolgen, en niet alleen op de financiële opbrengst voor het volgende jaar.

De partij pleit voor een brede welvaartstoets bij alle ombuigingsvoorstellen, zodat ook gezondheid, kansengelijkheid en leefbaarheid worden meegewogen. Daarnaast wil GroenLinks preventieve voorzieningen, zoals jongerenwerk, schuldhulpverlening en mantelzorgondersteuning, beschermen en investeren in woningisolatie voor huishoudens met een laag inkomen.

SP: voorzieningen beschermen

De SP onderschrijft de sobere opzet van de kaderbrief, maar vindt dat financiële tekorten niet mogen leiden tot afbraak van voorzieningen. Goede zorg, betaalbare woningen en leefbare wijken moeten volgens de partij behouden blijven.

De grootste zorgen liggen bij de jeugdzorg en het sociaal domein. Ook vraagt de SP aandacht voor preventie, jongerenparticipatie, personeelstekorten in de Wmo en de aanpak van energiearmoede.

Veel moties

Alle partijen samen dienden in totaal 34 moties in. Tijdens de tweede termijn ontraadde het college het merendeel van deze voorstellen, wat leidde tot onvrede bij de oppositie. De coalitie beschikt over een krappe meerderheid, maar heeft eerder meerdere keren aangegeven de samenwerking met de oppositie te willen zoeken. Volgende week donderdag stemt de raad over de moties.