Extreme hitte deze week: opwarming van aarde voelbaar

De zon boven de studio van ZO!34. Foto: ZO!34 / Vincent Corjanus

De temperaturen tikken deze week bijna de 40 graden aan. In Frankrijk en Spanje is code rood aangekondigd. Als het meer dan vijf dagen achter elkaar boven de 25 graden is, waarvan er drie boven de 30 graden zijn in De Bilt, kan er worden gesproken van een hittegolf. Wat is de oorzaak van deze hitte? En wat kunnen wij in de toekomst verwachten? Wij zoeken het voor je uit.

De verwachting volgens Weeronline is dat het record voor de langste hittegolf in juni verbroken gaat worden. Dit staat nog op acht dagen in 1976 en 1936.

Volgens verschillende wetenschappers hangen de extreme temperaturen samen met klimaatverandering. Tussen langdurige hitte en de opwarming van de aarde bestaat een sterk verband, blijkt uit onderzoek. De hoogste temperatuur die sinds 2008 in Emmen is gemeten is 38,6 graden in juli 2019.

Opwarming van de aarde

Wetenschappers kunnen bij extreme weergebeurtenissen kijken of deze ook hadden plaatsgevonden als de wereld niet was opgewarmd door fossiele brandstoffen. Uit onderzoeken blijkt niet dat al het extreme weer komt door de opwarming van de aarde.

Er is echter wel een sterke invloed merkbaar, doordat klimaatverandering de intensiteit van hittegolven veel groter heeft gemaakt. Ze duren bijvoorbeeld langer, zijn warmer en komen vaker voor dan voorheen. ‘Koele’ zomerdagen onder de 15 graden komen bijna niet meer voor; de laatste was op 5 juni 2020 in De Bilt.

Weersomstandigheden en klimaat zijn niet hetzelfde, want klimaat is weer dat over een lange periode wordt gemeten. Hierdoor zijn wetenschappers voorzichtig met het leggen van verbanden.

Weersextremen in de toekomst

Tegenwoordig komt eens in de elf jaar een hittegolf voor; vroeger was dat eens in de vijftig jaar, wat een groot verschil is. Hittegolven in Nederland komen drie keer vaker voor dan voorheen en zijn intenser dan vroeger.

Die van 1976 staat nog in de recordboeken: “De zomer van 1976 laat zien dat weersextremen van alle tijden zijn, maar klimaatverandering maakt ze ingrijpender. Aanpassing vraagt om zowel fysieke maatregelen als gedragsverandering”, aldus het KNMI in het klimaatbericht van 15 juni 2026.

Het artikel besluit met: “De vraag is niet óf we met weersextremen te maken krijgen, maar hoe goed we daarop voorbereid zijn.”

Vrijdag bezoeken we een lokaal weerstation in Emmen om te praten over hoge temperaturen, weerwaarnemingen, historische cijfers en metingen.