Roeken onder de loep: lastige dieren of handige helpers?

De roek. Foto: Creative Commons

Je hebt hem vast weleens zien rondvliegen: de roek. Deze zwarte vogel duikt regelmatig op in Zuidoost-Drenthe. Sommigen vinden dat het dier voor overlast zorgt, anderen zien juist de voordelen. Volgens Jan Nicolaï van natuurvereniging Stroomdal zijn roeken belangrijke dieren. “Het is een heel sociaal dier.”

Van de roeken in Nederland bevindt 20 tot 50 procent zich in Drenthe. Nicolaï noemt Coevorden dé roekenstad van Nederland. Met zijn natuurvereniging telde hij nesten in Coevorden; de teller staat op zo’n 300.

Het ging een tijd heel slecht met de roek. Door verdelging en de effecten van de landbouw bereikte de populatie in de jaren zeventig een dieptepunt. Nadat volledige bescherming volgde, ging het langzaam maar zeker beter met de vogel.

Overlast

De laatste twintig jaar is er kritiek op de roek, omdat het dier vooor landbouwschade kan zorgen. Zo eten de vogels zaaigoed. “Ik kan mij voorstellen dat het op sommige plekken voor overlast zorgt. Deze dieren moeten ook de ruimte hebben”, aldus Nicolaï. Volgens hem lag dat vroeger anders. “Vroeger noemden ze het de boerengemakvogel, omdat boeren er ook wel voordeel van hadden. Dat wordt nu minder herkend.”

Emelten

Roeken eten grote aantallen emelten. Dat is nuttig voor het behoud van gewassen, maar ook voor het onderhoud van bijvoorbeeld voetbalvelden. “Voetbalwedstrijden zijn eerder geannuleerd omdat er zoveel emelten in de mat zitten. De roeken voorkomen dat.”

Intelligentie

Volgens verschillende onderzoeken zijn roeken intelligente dieren. In Frankrijk zijn bijvoorbeeld zes roeken getraind om afval in een container te gooien in een historisch park. Met succes.

De dieren leven daarnaast sociaal en bouwen in grote groepen nesten dicht bij elkaar.

Geluid

Hoewel de dieren soms klinken alsof ze een slof sigaretten hebben opgerookt, is dat dé manier voor roeken om met elkaar te communiceren. “De merel kan ’s ochtends net zo luid zijn”, zei gedragsbioloog Diederik van Liere onlangs tegen RTV Drenthe.

Volgens Van Liere zijn roeken niet luider dan andere vogels. “Ze zijn constant met elkaar aan het communiceren, ze zijn ontzettend sociaal”, vult Nicolaï aan.

Roekbestendige locaties

Een deel van de Drentse gemeenten stuurde in november vorig jaar een brief naar de provincie. Zij willen ‘duidelijkheid, eenduidige criteria en een langetermijnvisie op roekenbeheer’. Ook pleiten zij voor zogenoemde roekbestendige locaties.

Bij de gemeente Coevorden is het mogelijk om via een melding openbare ruimte (MOR) overlast van roeken te melden. “Roeken zijn een beschermde diersoort en mogen niet zomaar worden verjaagd. De gemeente heeft hiervoor toestemming nodig van de provincie Drenthe. Dit kan alleen als er een andere locatie in de buurt is waar de roekenkolonie wel kan leven”, aldus de gemeente op haar website.