De stress onder Nederlandse ouders is opnieuw gestegen naar het niveau van de tweede coronalockdown. Dat blijkt uit de vijfde editie van de Staat van Gezinnen 2026, een grootschalig onderzoek onder ouders, jongeren en grootouders. Bijna de helft (46 procent) van de ouders zegt vaak tot altijd stress te ervaren.

Volgens de onderzoekers voelen veel gezinnen zich overvraagd en onvoldoende gesteund. Ouders maken zich niet alleen zorgen over dagelijkse zaken, zoals werk, kinderopvang en financiën, maar ook over de toekomst van hun kinderen. Thema’s als klimaatverandering, politieke onrust en toenemende polarisatie spelen daarbij een belangrijke rol.

Druk op gezinnen neemt verder toe

Hoewel Nederland bekendstaat als een gezinsvriendelijk land, ervaren veel ouders dat in de praktijk anders. Zij lopen aan tegen hoge kosten voor kinderopvang, woningnood, ingewikkelde regels en een voortdurende tijdsdruk. Ook gezonde voeding wordt volgens ouders minder vanzelfsprekend. Een respondent zegt dat een zak chips bijna altijd goedkoper is dan een zak appels.

Marjet Winsemius van Stichting Voor Werkende Ouders noemt de uitkomsten zorgwekkend. Volgens haar is de stress onder ouders niet langer tijdelijk, maar structureel geworden.

De gevolgen zijn volgens het onderzoek groot. Ouders voelen zich vaker uitgeput, ervaren meer spanningen binnen hun relatie en geven aan dat het ouderschap hen minder makkelijk afgaat. Ook voelen zij zich geregeld geïsoleerd en onvoldoende geholpen door voorzieningen of hun omgeving.

Verschillen tussen gezinnen groeien

Uit het onderzoek blijkt daarnaast dat de verschillen tussen gezinnen toenemen. Gezinnen met een hoger inkomen hebben meer mogelijkheden om keuzes te maken, terwijl andere gezinnen moeite hebben om financieel rond te komen. Volgens de initiatiefnemers leidt dat tot meer kansenongelijkheid onder kinderen.

Ook kinderopvang speelt daarin volgens de onderzoekers een belangrijke rol. Karen Strengers van Branchevereniging Maatschappelijke Kinderopvang benadrukt dat kwalitatieve opvang toegankelijk moet zijn voor alle kinderen, ongeacht de financiële situatie van ouders.

Ouders voelen zich onvoldoende gehoord

Een groot deel van de ouders vindt dat er vanuit de politiek te weinig aandacht is voor gezinnen. Volgens het onderzoek voelt 71 procent van de ouders zich onvoldoende gehoord. Ook op de werkvloer ervaren veel ouders weinig begrip of flexibiliteit rondom het gezinsleven.

Daarnaast werden dit jaar voor het eerst ook jongeren en grootouders meegenomen in het onderzoek. Jongeren maken zich vooral zorgen over school, geld en mentale gezondheid. Grootouders zien dat ouders tegenwoordig meer stress ervaren dan vroeger en moeite hebben om alle verantwoordelijkheden te combineren.

Oproep tot andere aanpak

De organisaties achter het onderzoek pleiten voor een aanpak waarbij gezinnen centraler komen te staan in beleid en samenleving. Volgens hen moeten niet systemen, maar de behoeften van gezinnen leidend zijn.

Aan de Staat van Gezinnen 2026 deden in totaal 8.758 mensen mee: ruim 5.700 ouders, bijna 3.000 grootouders en meer dan honderd jongeren. Het onderzoek is een initiatief van Stichting Voor Werkende Ouders, het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid, Branchevereniging Maatschappelijke Kinderopvang en WIJ Media.