De gemeenteraad van Emmen heeft donderdagavond het informatierapport van informateur Jisse Otter besproken. Een meerderheid van de raad kan zich vinden in zijn conclusie dat een coalitie van Wakker Emmen, PvdA en VVD op dit moment de meest logische en haalbare optie is.

Otter lichtte zijn rapport tijdens de raadsvergadering toe. Hij bedankte alle partijen voor de constructieve gesprekken die hij de afgelopen periode voerde. Omdat die gesprekken vertrouwelijk waren, kon hij inhoudelijk niet op alle details ingaan. Wel maakte hij duidelijk dat volgens veel partijen vooral de thema’s veiligheid en wonen zwaar wegen in de komende bestuursperiode.

Verschuiving naar rechts

Volgens de informateur laat de verkiezingsuitslag in Emmen een verschuiving naar rechts zien. Tegelijkertijd wees hij op de versplintering in de raad. Die ontwikkeling kan volgens hem zowel positief als negatief worden uitgelegd.

Bij het zoeken naar een nieuwe coalitie is volgens Otter niet alleen gekeken naar de verkiezingsuitslag, maar ook naar bestuurlijke ervaring en de vraag welke partijen met elkaar willen samenwerken. “Eigenlijk kwam er maar één optie uit”, gaf hij aan: een coalitie van Wakker Emmen, PvdA en VVD. Daarmee zou een meerderheid ontstaan, al is die met twintig zetels wel smal.

Kritische vragen

Tijdens de bespreking stelden verschillende partijen kritische vragen. CDA-fractievoorzitter René Wittendorp vroeg zich onder meer af of er niet eerder sprake is van een verschuiving naar extreemrechts dan naar rechts. Otter deelde die analyse niet. Ook vroeg het CDA of een variant met zijn partij een logisch alternatief zou zijn als de voorgestelde coalitie niet rondkomt. Volgens Otter is dat niet expliciet besproken, maar ligt die gedachte wel voor de hand.

Ook de PVV uitte kritiek. Raadslid Ruud Knol vroeg waarom niet is gekozen voor een coalitie met meer rechtse partijen en of de voorgestelde samenwerking wel recht doet aan de verkiezingsuitslag. Otter erkende die vraag, maar stelde dat met deelname van de VVD wel degelijk sprake is van een rechtse verschuiving, onder meer vanwege de nadruk op veiligheid.

D66 wilde vooral weten met welke opdracht de informateur aan de slag was gegaan. Otter antwoordde dat hij zonder vaste opdracht het proces in ging, maar dat Wakker Emmen en de PvdA daarbij wel het uitgangspunt vormden. Vervolgens is gekeken welke partij daar het beste bij zou passen.

Inhoudelijke reacties

Na de vragenronde aan de informateur reageerden de partijen inhoudelijk op het rapport. Wakker Emmen noemde het logisch dat de partij nadat het weer de grootste partij in Emmen was geworden het voortouw heeft genomen in de formatie. De partij ziet in de combinatie met VVD en PvdA een logische uitkomst waarin zowel de verkiezingsuitslag als bestuurlijke ervaring terugkomen. Mocht deze variant alsnog stranden, dan wil Wakker Emmen opnieuw terug naar de raad om andere mogelijkheden te bespreken. Een samenwerking met het CDA is dan volgens de partij niet uitgesloten.

Het CDA benadrukte dat stabiliteit belangrijk is en stelde dat juist daarom het CDA in het college zou moeten komen. De partij wees erop dat een coalitie met twintig zetels kwetsbaar is. Tegelijkertijd toonde het CDA begrip voor de keuze om niet met Forum voor Democratie in zee te gaan, omdat die partij programmatisch verder van Wakker Emmen af zou staan.

Lees ook: Coalitievorming Emmen richting Wakker Emmen, PvdA en VVD

De PvdA gaf aan nog altijd teleurgesteld te zijn over de verkiezingsuitslag, maar wil wel bestuurlijke verantwoordelijkheid nemen. Daarbij vindt de partij het belangrijk dat ook de versnipperde raad goed wordt gehoord. Op de vraag van D66 of de PvdA had overwogen om niet aan een coalitie deel te nemen, was het antwoord helder: nee.

Lees ook: Veiligheid en stabiliteit centraal in mogelijke coalitie

Forum voor Democratie (FvD) stelde dat het informatierapport onvoldoende recht doet aan de rechtse verkiezingsuitslag. Volgens die partij zou FvD juist in een coalitie thuishoren, bijvoorbeeld samen met Wakker Emmen en VVD of CDA.

De VVD kan zich goed vinden in het rapport en onderschrijft de conclusies. De partij wil graag werken aan een coalitieakkoord op hoofdlijnen, zodat ook de gemeenteraad ruimte houdt voor invloed. Over de precieze invulling van het “rechtse geluid” wilde de VVD nog niet vooruitlopen, omdat eerst de coalitiegesprekken gevoerd moeten worden.

De PVV liet weten ontevreden te zijn met de voorgestelde uitkomst. Volgens die partij heeft de kiezer gekozen voor een grote verschuiving naar rechts. De PvdA wierp daartegenin dat Emmen volgens haar niet massaal voor rechts heeft gekozen en wees op de brede vertegenwoordiging van partijen in de raad die niet als rechts kunnen worden bestempeld.

D66 noemde de voorgestelde coalitie geen goede afspiegeling van de verkiezingsuitslag. De partij stelde dat Wakker Emmen met haar dominante positie de formatie sterk naar zich toe heeft getrokken. Toch gaf D66 aan zich in de komende periode constructief te willen opstellen.

Ook andere partijen reageerden op het informatierapport. De ChristenUnie zei zich in veel punten te herkennen, maar wees ook op de bescheiden rol van de partij na het verlies van een zetel. Hart voor Emmen noemde de combinatie van Wakker Emmen, PvdA en VVD opvallend en vroeg zich af waarom de terugkeer van de PvdA in het college vanzelfsprekend lijkt. GroenLinks sprak van een verrassende keuze voor de VVD in plaats van het CDA en hoopt dat een nieuwe coalitie open blijft staan voor voorstellen vanuit de oppositie.

Weg vrij voor coalitieonderhandelingen

Met de bespreking van het informatierapport lijkt de weg vrij voor verdere coalitieonderhandelingen tussen Wakker Emmen, PvdA en VVD. Of die gesprekken ook daadwerkelijk leiden tot een nieuw college, moet de komende tijd blijken.