Geschreven door: René Posthuma en Mart Beuker

De eerste stap naar een nieuwe coalitie in Emmen is gezet. Wakker Emmen, de PvdA en de VVD willen samen verder. Vrijdagochtend presenteerde informateur Jisse Otter zijn rapport. Daarin staat: “Dit is de enige variant die leidt tot een gedragen meerderheid in de raad.” Samen hebben de drie partijen 20 van de 39 zetels.

Het initiatief voor de verkenning lag bij Wakker Emmen, dat bij de gemeenteraadsverkiezingen de grootste partij werd. De partij vormde de afgelopen vier jaar al een coalitie met de PvdA. Volgens het rapport past de VVD goed bij deze samenwerking, onder meer vanwege de verschuiving naar rechts en het belang van het thema veiligheid.

Lees ook: Coalitievorming Emmen richting Wakker Emmen, PvdA en VVD

Versnipperde raad

De gemeenteraad van Emmen bestaat na de verkiezingen uit dertien partijen. Volgens Otter is het mogelijk dat dit aantal tijdens de raadsperiode nog toeneemt door afsplitsingen. Daarom is bij de coalitievorming nadrukkelijk gekeken naar stabiliteit, zodat de meerderheid vier jaar kan standhouden.

Wakker Emmen: ‘Recht aan de uitslag’

Wakker Emmen noemt de uitkomst logisch. René van der Weide zegt: “Deze variant doet recht aan de verkiezingsuitslag en is daarom een logische keuze.”

Volgens hem zijn er twee duidelijke signalen: steun voor lokale partijen en een verschuiving naar rechts. “De bevestiging voor ons als lokale partij, daar zijn we uiteraard erg blij mee en geeft vertrouwen. En we zien een verschuiving naar rechts. Dan is de VVD een logische partner. Forum voor Democratie en de PVV hebben de afgelopen jaren bewezen geen stabiele partij te zijn. Ze gaan van afsplitsing naar afsplitsing. Ook hebben we de afgelopen jaren goed samengewerkt met de VVD als het gaat om veiligheid en dat geeft vertrouwen.”

PvdA wil meedoen

De PvdA gaat in op de uitnodiging van de informateur om deel te nemen aan de coalitieonderhandelingen. Dat laat lijsttrekker Raymond Wanders weten.

Wakker Emmen, de VVD en de PvdA hebben 20 zetels en dat is het een smalle meerderheid. Met het CDA in plaats van de VVD zouden het er slechts twee meer zijn,” zegt Wanders. “Met deze beoogde coalitie geven we volgens mij gehoor aan de wens van de kiezer. We hebben ook gekeken naar samenwerking met het CDA, maar de verkiezingsuitslag laat een beweging naar rechts zien. Met de VVD sluiten we daar beter bij aan.”

Volgens Wanders is de VVD bovendien een stabiele partij. “Veiligheid is voor hen een belangrijk thema. Zij waren ook initiatiefnemer van het veiligheidsrisicogebied. Emmen verdient een stabiele coalitie.”

Ook nagedacht over oppositie

De PvdA heeft ook overwogen om in de oppositie te gaan zitten. Toch kiest de partij daar niet voor. “De zorg voor Emmen ligt ons na aan het hart,” aldus Wanders. “Wij denken dat ons verlies niet komt door ons lokale werk, maar door het landelijke beeld van de PvdA. Anders had had de coalitie wel meer verloren. Daarom vinden wij deelname aan het bestuur noodzakelijk.”

De partij benadrukt dat de samenwerking met Wakker Emmen in het verleden goed is verlopen. “We kiezen bewust voor stabiliteit,” zegt Wanders.

VVD: ‘Constructieve houding beloond’

VVD-lijsttrekker Patrick de Jonge is tevreden met de conclusies uit het informatierapport. “We zijn blij dat we met twee zetels mogen deelnemen aan de coalitie. Natuurlijk moeten we eerst nog formeren en samen tot afspraken komen. Maar het is mooi dat onze constructieve houding van de afgelopen jaren wordt beloond.”

Volgens De Jonge laat zijn partij zien dat zij een betrouwbare bestuurspartner is. “We nemen die verantwoordelijkheid serieus. Tegelijk past ons met twee zetels ook bescheidenheid.”

Of De Jonge zelf wethouder wil worden, vindt hij nu nog te vroeg om te zeggen. “We moeten eerst de formatie afronden. Pas daarna kijken we naar de invulling van de functies. Maar ik sta er wel voor open.”

CDA: ‘Moeilijk te begrijpen’

Het CDA is teleurgesteld over het informatierapport. Lijsttrekker René Wittendorp wil er voorlopig weinig over kwijt.

“We zijn de tweede partij van Emmen en hebben gewonnen bij de verkiezingen. Dat we nu buiten de coalitie lijken te vallen, vind ik moeilijk te begrijpen en te accepteren”, zegt Wittendorp. “Of ik teleurgesteld ben in Wakker Emmen en de PvdA? Daar ga ik nu niet op in. We bespreken het rapport eerst in de fractie.”

ChristenUnie: ‘Ik herken me in de duiding’

Ook Roy Pruisscher van de ChristenUnie heeft het informatierapport met interesse gelezen. “Ik herken me in de analyse van het rapport,” zegt de lijsttrekker. “De thema’s die worden genoemd zijn herkenbaar en doen recht aan de verkiezingsuitslag. Ik vind dit dan ook een logische coalitie.”

Toch ziet Pruisscher ook andere mogelijkheden. “Een samenwerking met het CDA had ik ook goed kunnen begrijpen. Maar ik snap de keuze voor de VVD als betrouwbare coalitiepartner.”

GroenLinks: 'Voorkeur voor CDA'

GroenLinks geeft aan geen voorkeur te hebben voor een coalitie met de VVD. De partij werkt liever samen met het CDA.

Vervolg: richting coalitieakkoord

Op 9 april bespreekt de gemeenteraad het informatierapport. Partijen kunnen dan reageren. Veel partijen willen een coalitieakkoord op hoofdlijnen, zodat er ruimte blijft voor debat.

Uit de gesprekken blijkt dat veiligheid voor bijna alle partijen het belangrijkste thema is. Daarnaast worden wonen, bereikbaarheid, openbare ruimte, jeugd, het sociaal domein, groei en financiën vaak genoemd.