De benoeming van burgemeester Gratama (1886)

Veenoord (Sleen), 26 januari 1886

Met grote blijdschap werd hier het bericht ontvangen dat onze mede-ingezetene, de heer G.L. Gratama, tot burgemeester van de gemeente Sleen was benoemd. Het is dan ook niet verwonderlijk dat men algemeen besloot zijn vreugde en instemming met deze benoeming aan de heer Gratama te tonen.

Er werd besloten een serenade bij fakkellicht te organiseren, opgeluisterd door hoornmuziek. Een commissie werd benoemd, bestaande uit de heren E. van Veen, E.S. Planting, G.F. Bening, H. Scholte, E. Jonkers en J. Veldkamp.

Die avond werd het plan uitgevoerd. Voorop liep een vaandeldrager met het opschrift:

“Hulde aan burgemeester Gratama.”

Daarachter volgden muzikanten die bekende volksliederen speelden. Vervolgens kwamen fakkeldragers en mannen te paard. Achter hen liepen opnieuw fakkeldragers en mannen te voet, die de Nederlandse driekleur droegen. De optocht maakte een statige indruk en werd gevolgd door een grote, bijna onafzienbare menigte.

De stoet trok langs beide zijden van het kanaal en over de Schooldijk. Toen men de woning van de heer Gratama bereikte — waar een ereboog was opgericht — werd halt gehouden.

Met een luid “Hoera!” werd de nieuwe burgemeester verwelkomd.

Daarop nam E. van Veen, hoofd van de school en voorzitter van de commissie, het woord. Namens de inwoners van Nieuw-Amsterdam (gemeente Sleen) feliciteerde hij Gratama met zijn benoeming. In zijn toespraak zei hij ongeveer het volgende:

“Wij groeten u en brengen u onze gelukwensen over met uw benoeming tot burgemeester van Sleen.
Zouden wij niet verheugd zijn dat het onze geëerbiedigde koning heeft behaagd onze achtenswaardige en geliefde medeburger, de heer Gratama, tot hoofd van de gemeente Sleen te benoemen?

Veenoord (Nieuw-Amsterdam) heeft zijn ontstaan, maar ook zijn voortdurende bestaan en bloei, grotendeels te danken aan de familie Gratama en aan u in het bijzonder.

Woest en onbewoond was het hier toen u begon met uw werk. En nu — het is bijna niet te geloven — is hier een dorp ontstaan waar meer dan honderd gezinnen hun brood verdienen en hun bestaan vinden.

Door uw werkzaamheden en uw streven naar vooruitgang hebt u de hoogachting en genegenheid van uw medeburgers gewonnen. Uw naam is onafscheidelijk met deze plaats verbonden.

Nieuw-Amsterdam heeft u leren kennen als iemand die de welvaart wil bevorderen, en ook de gemeente Sleen weet wat u als raadslid voor haar hebt betekend.

Nu u aan het hoofd van het gemeentebestuur staat en uw invloed groter is geworden, zijn wij des te verheugder en komen wij u onze beste wensen aanbieden.

Leef lang tot heil van de gemeente.
Leef gelukkig met de uwen.
Werk zolang het dag is in het belang van de gemeente.

Leve burgemeester Gratama!”

Daarop volgde uit de samengestroomde menigte driemaal luid:

“Leve de burgemeester!”

De burgemeester bedankte de aanwezigen voor de hem bewezen eer en sprak de hoop uit zijn beste krachten te zullen inzetten voor het welzijn van de gemeente Sleen.

Onder het spelen van het volkslied “Wien Neêrlands bloed” keerde de optocht terug naar het logement van H. Scholte, waar de avond — mede dankzij de vrijgevigheid van de heer Gratama — nog tot laat in de nacht gezellig werd voortgezet.

Het volkslied van 1886

Bij de terugkeer van de optocht klonk het lied “Wien Neêrlands bloed”, dat in die tijd het officiële volkslied van Nederland was. Het lied werd in 1817 ingevoerd tijdens het koningschap van Willem I.

De tekst was geschreven door de dichter Hendrik Tollens en de muziek door componist Johann Wilhelm Wilms. Het lied werd in de negentiende eeuw bij veel feestelijke en officiële gelegenheden gespeeld, zoals huldigingen, optochten en koninklijke bezoeken.

Pas in 1932 werd “Wien Neêrlands bloed” vervangen door het huidige volkslied, Het Wilhelmus. Daarmee kreeg Nederland opnieuw het lied dat al sinds de zestiende eeuw met het Huis van Oranje verbonden was.

Lees hier meer: Jan levert je historische streken

Mystieke Verhalen van Zuidoost-Drenthe

Een Reis Door de Tijd. De geschiedenis van Zuidoost-Drenthe reikt ver terug in de tijd. Jan Veenstra uit Coevorden neemt je mee naar de oorsprong van deze regio, waar sporen van prehistorische nederzettingen en oude rituelen nog steeds voelbaar zijn. Van hunebedden tot grafheuvels, elke plek vertelt een verhaal dat weerspiegelt in de ziel van dit land. Elke woensdag lees je op zo34.nl een stukje uit de geschiedenis maar op zijn website vind je nog veel meer!