Geschreven door Vincent Corjanus en Marlous de Jong - van Gelder

Terwijl het kabinet permanent wonen op vakantieparken wil toestaan, riskeren bewoners van het Ermerstrand dwangsommen tot 15.000 euro. Al jaren wonen er mensen permanent en recreatief op de vakantieparken Primo en Secundo aan het Ermerstrand. Nieuwe regelgeving zou volgens hen voor een hoop opluchting zorgen. Hoewel veel gemeenten een oogje toeknijpen, blijft de gemeente Coevorden streng handhaven.

Een dwangsom, stress en weinig slaap

Frits van Dijk woonde een tijd in het centrum van Coevorden. Na een periode waarin hij veel stress had trok hij bij zijn moeder in. Het was voor hem een ‘last resort’; hij had veel overlast van nabijgelegen cafés. In oktober 2024 besloot hij een vakantiehuis aan het Ermerstrand te huren om zich daar terug te trekken. Een eigen woning was geen optie; hij leefde van zijn laatste spaargeld. De Coevordenaar was een eigen bedrijfje aan het opzetten en kon zichzelf nog niet betalen.

Het was volgens hem nooit de bedoeling om daar permanent te gaan wonen. “Ik wilde samen met de gemeente naar een oplossing zoeken. Ik wil de regels niet overtreden.”

De gemeente Coevorden legde hem een dwangsom op van 15.000 euro.

‘Onze laatste jaren rustig doorbrengen’

De familie Jongeneel woont al achttien jaar in een chalet op het Ermerstrand. Het echtpaar liet zich destijds bij de gemeente Coevorden inschrijven op een woonadres op het Ermerstrand. “Wij dachten hier onze laatste jaren lekker rustig door te brengen”, aldus Maria Jongeneel.

Hoewel er in de eerste jaren sprake was van een gedoogbeleid, veranderde dat in de loop der tijd. In 2023 ontvingen zij een brief waarin een dwangsom van maximaal 15.000 euro werd aangekondigd als zij de woning niet vóór november zouden verlaten.

Volgens Jongeneel hadden zij hun eerdere woning niet opgegeven als duidelijk was geweest dat het chalet geen officieel woonadres mocht zijn. Hoewel ze grote delen van het jaar in de recreatiewoning verblijven, overwinteren ze ook drie tot vier maanden per jaar in Spanje en Portugal. Recreatief verblijf is toegestaan, maar hoeveel dagen of maanden dat precies betekent, is volgens hen nooit duidelijk gemaakt.

Jongeneel vertelt dat haar man vorig jaar is overleden en vindt het jammer dat hij zijn laatste jaren zoveel stress heeft gehad. “Het drukt op je en heeft ons ontzettend veel stress gegeven.”

Officieel niet toegestaan

In Nederland mag je niet permanent wonen in recreatiewoningen op een vakantiepark, camping of strand. Toch gebeurt het op grote schaal, mede door de woningnood. Volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) stonden bijna zestigduizend mensen ingeschreven op een woonadres op een vakantiepark. De gemeente Coevorden spreekt van “tientallen situaties van ongeoorloofde permanente bewoning.” Inschrijving op een recreatieadres is mogelijk, maar permanente bewoning niet is toegestaan. Wie daar toch woont, riskeert een dwangsom.

Volgens de gemeente kan permanente bewoning op meerdere manieren worden vastgesteld. Bijvoorbeeld als iemand zijn leven vanuit de recreatiewoning organiseert. “Denk aan slapen, werken, sociale activiteiten, post ontvangen en dat soort zaken. Of wanneer er geen andere feitelijke woonplek is of een bewoner aantoonbaar het grootste deel van de tijd in de recreatiewoning verblijft.”

Voormalig minister Mona Keijzer stuurde in oktober 2025 een instructieregel naar de Tweede Kamer. Die verplicht gemeenten om bestaande bewoning onder voorwaarden toe te staan. Het kabinet wil bewoners daarmee meer zekerheid geven zolang er onvoldoende betaalbare woningen zijn.

Handhaving

Handhaving op permanente bewoning die is begonnen vóór 16 mei 2024 is opgeschort tot 1 april. Voor gevallen die daarna zijn ontstaan, handhaaft de gemeente actief. De gemeente wil niet ingaan op individuele handhavingszaken. Wel zegt een woordvoerder dat lange tijd is ingezet op gesprekken met bewoners. “Dat is met wisselend succes gegaan.”

De gemeente hoopt op korte termijn op duidelijkheid vanuit Den Haag. Volgens de woordvoerder is iedereen gebaat bij helderheid.

‘Krankzinnig’

In het geval van Van Dijk concludeerde de gemeente Coevorden dat er sprake was van permanente bewoning tussen 9 september en 29 oktober 2024. Zijn huurcontract ging echter pas op 1 oktober in en hij zegt er pas een week later aanwezig te zijn geweest.

De Coevordenaar kreeg een dwangsom opgelegd van 15.000 euro. “Totaal krankzinnig.” Van Dijk diende bezwaar in, dat enkele maanden later werd afgewezen.

Hoorzitting

Volgens Van Dijk gebruikte de gemeente foto’s van het chalet van zijn vader, die ook op het park woont, als bewijsmateriaal. Op de beelden waren persoonlijke bezittingen zichtbaar. Zijn vader werd bovendien opgeroepen voor een hoorzitting. Daarbij zouden volgens hem persoonlijke en medische gegevens zijn gedeeld.

“Totaal idioot, dit voelt als een datalek en heeft mij veel stress bezorgd”, verklaarde hij. De bezwaarschriftencommissie gaf hem gelijk en adviseerde de gemeente om de bezwaren gegrond te verklaren en de dwangsom van tafel te vegen.

Vriendin die niet bestaat

In de verweerschriften van de gemeente wordt bovendien verwezen naar een vermeend verblijf bij zijn oma en naar een vriendin die volgens Van Dijk niet bestaat. Bezoeken aan zijn vader op hetzelfde park zouden volgens hem ten onrechte zijn aangemerkt als bewijs van permanente bewoning. Ook foto’s van verhuisdozen en persoonlijke spullen onder een overkapping zijn volgens hem zonder context gebruikt.

“Het voelde alsof alles wat ik deed werd vastgelegd”, zegt Van Dijk. “Alsof ik werd bespioneerd.” Ook de buurvrouw van Maria spreekt van ‘spionage’. “Handhavers maken haar het leven zuur, ze staan steeds bij haar naar binnen te gluren”, vertelt ze.

‘Spionage’

Ook andere bewoners spreken van intensieve controles. Sophie Nieuwenhuis, die permanent met haar twee kinderen op het park woont en meerdere chalets verhuurt, zegt in 2024 structureel te zijn geobserveerd. “Elke ochtend rond half acht stonden ze in de straat met telefoontjes en maakten ze bijvoorbeeld foto’s van mijn dochter op de fiets. Ook reden ze achter mij aan.” Dit leverde met name stress op bij haar minderjarige kind. “Ze plaste in haar broek als ze deze mannen zag.”

De gemeente stelt dat toezichthouders open en aanspreekbaar opereren. “Om permanente bewoning vast te stellen, zetten gemeenten soms toezichthouders in. Dat doet Coevorden ook.”

Begin 2025 schreef Nieuwenhuis zich samen met haar jongste dochter officieel in, in de hoop dat de observaties zouden stoppen. Ze ontving twee brieven van de gemeente en verwacht ook een dwangsom. “Dan schijn ik nog een half jaar te hebben. Ik weet niet waar ik dan heen moet. Ik voel me boos, gefrustreerd en in zekere mate ook angstig.”

Beschermde opvang

De zus van Van Dijk en haar kind verbleven ook in een chalet, omdat zij volgens hem in een lastige thuissituatie zat. Toen zij hulp zochten bij de gemeente, werden ze doorverwezen naar een opvang voor slachtoffers van huiselijk geweld. Voor Van Dijks zus was deze oplossing niet passend: die lag te ver weg van haar werk en familie en zij zou zich er niet op haar plaats hebben gevoeld. Haar koopwoning in de gemeente Coevorden opgeven voor een beschermde opvang vond zij daarom niet de beste oplossing voor haar gezin.

Communicatieproblemen

Van Dijk voerde daarover een gesprek met de gemeente. “Ik vraag mij af of ik niet gewoon tegen een muur heb zitten praten.” Daarom besloot de Coevordenaar zelf onderdak te bieden aan zijn familie.

Ook Jongeneel vindt het contact met de gemeente lastig. “Je hoort niets van ze, er wordt ook geen alternatief geboden.” Ze is teleurgesteld dat de laatste jaren samen met haar man gepaard gingen met stress en onzekerheid. “Help mensen verder”, vindt ze. “Wij hebben hard gewerkt, maar mijn pensioen is beperkt en het is lastig rondkomen.”

Sommige namen in dit artikel zijn gefingeerd om privéredenen. De namen zijn bekend op de redactie.